تصفّح مفردات الكردية

av

/av/

Şileya bêreng û bêbîhn a ku mirov, ajal û nebat jê vedixwin û jê re pêwîst e.

axaftin

/aˈxaftɪn/

Lêkera ku bi devkî ragihandin an peyivînê nîşan dide.

bajar

/baˈʒaːɾ/

مدينة

مَكانٌ سكنيٌّ كبيرٌ يعيش فيه كثيرٌ من الناس، وتوجد فيه مراكزُ تجاريةٌ وإدارية.

baş

/baːʃ/

Ya ku xwedî taybetmendiyên erênî ye; ne xerab.

belê

/bɛˈlɛː/

Bersiva erênî ya bi rêzgirtin; erê.

berê

/bɛˈɾɛː/

Di demeke borî de; beriya niha an beriya bûyerekê.

bi

/bɪ/

Daçek e ku amûr, alavî an hevrêtiyê nîşan dide.

bûn

/buːn/

Lêkera hebûnê an di rewşekê de manê; peywendiya navbera kirde û pêsteyê datîne.

dan

/daːn/

Lêkera ku danîna tiştekî di destê kesekî din de an pêşkêşkirinê nîşan dide.

dem

/dɛm/

Rêza berdewam a bûyeran; wextê ku tişt lê diqewimin.

dest

/dɛst/

Endamê laş ê li dawiya milî ku pê tişt tên girtin.

di

/dɪ/

Daçek e ku bi piranî digel 'de' tê bikaranîn û navxweyîbûnê an demê nîşan dide.

dil

/dɪl/

Endamê laş ê ku xwîna laş dişoxilîne; herwiha navenda hest û hebûnê.

din

/dɪn/

Yê ku ne ev e; tiştek an kesek ji vê cuda.

dinya

/dɪnˈja/

Gerstêrka ku em lê dijîn û hemû tişt tê de ne; cîhan.

du

/du/

Hejmara piştî yekê; hejmara duyem.

dîtin

/diːˈtɪn/

Lêkera ku bi çavan têgihîştin an peydakirina tiştekî nîşan dide.

eger

/ɛˈɡɛɾ/

Girêder e ku merc an şert nîşan dide.

em

/ɛm/

Cînavka kesê yekem ê pirjimar; axêver û kesên din bi hev re.

erê

/ɛˈɾɛː/

Bersiva erênî ya ku pejirandin an razîbûnê nîşan dide.

ev

/ɛv/

هذا

اسم إشارة للقريب؛ يدل على الشيء القريب من المتكلم.

ew

/ɛw/

Cînavka kesê sêyem ê yekjimar; ew kes an tişta ku ne li vir e an em qala wê dikin.

ez

/ɛz/

Cînavka kesê yekem ê yekjimar; ew kesê ku diaxive.

gava

/ɡaˈva/

Girêder e ku demê an rewşê diyar dike; dema ku.

gel

/ɡɛl/

Komek mezin a mirovan a ku xwedî çand, dîrok û zimanekî hevpar in; milet.

gelek

/ɡɛˈlɛk/

Bêje ye ku hejmarek an pîvanek mezin nîşan dide; hejmareke zêde.

germ

/ɡɛɾm/

Ya ku germahiya wê bilind e; dijberî sar.

girtin

/ɡɪɾˈtɪn/

Lêkera ku bi dest xwe tiştekî hilanîn an desteser kirin nîşan dide.

gotin

/ɡoˈtɪn/

Lêkera ku diyarkirina peyv an ramanê bi devkî nîşan dide.

gund

/ɡʊnd/

Cihê niştecihê yê piçûk ê li derveyî bajêr ku bi piranî cotkarî lê tê kirin.

hatin

/haˈtɪn/

Lêkera ku ber bi cihê axêver ve nêzîkbûnê nîşan dide.

hebûn

/hɛˈbuːn/

Lêkera ku hebûn, milkiyet an peydabûna tiştekî diyar dike.

hemû

/hɛˈmuː/

Tevahiya kom an tiştekî; her yek ji bêyî ku tu ji derve bimîne.

her

/hɛɾ/

Bêje ye ku hemûyîtî an takekesîtiya her yekê ji komekê nîşan dide.

herî

/hɛˈɾiː/

Pêşpirtika ku pileya herî bilind (superlativ) çêdike; bi radeya herî zêde.

heta

/hɛˈta/

Daçek an girêder e ku sînorê dem an cihî nîşan dide; ta.

heye

/hɛˈjɛ/

يوجد

صيغة المضارع المفرد من الفعل «hebûn»؛ تدلّ على وجود شيءٍ معيّن.

ji

/ʒɪ/

من

حرف جر يدلّ على المصدر أو الأصل أو الابتعاد.

ji ber

/ʒɪ bɛɾ/

Daçek e ku sedem an egera bûyerekê nîşan dide.

ji bo

/ʒɪ boː/

Daçek e ku armanc, mebest an berjewendiyê nîşan dide.

jin

/ʒɪn/

Mirovê mê yê mezin; herwiha hevjîna mêr.

jiyan

/ʒɪˈjaːn/

Rewşa zindîbûnê; heyata mirov ji jidayikbûnê heta mirinê.

jê

/ʒɛː/

Kurtkirina 'ji wî/wê/wan'; daçeka 'ji' digel cînavkê.

jî

/ʒiː/

أيضًا

كلمة تفيد معنى «أيضًا، كذلك، على نفس النحو» وتضيف شيئًا إلى الكلام.

kar

/kaːɾ/

Çalakiya ku mirov ji bo debarê an armancekê dike; xebat.

karin

/kaˈɾɪn/

Lêkera ku şiyan an derfeta kirina tiştekî nîşan dide; ji dest hatin.

kengî

/kɛnˈɡiː/

Peyva pirsê ya ku li ser dem an wextê dipirse.

kes

/kɛs/

Mirovek; her takê ji mirovan.

kirin

/kɪˈɾɪn/

Lêkera ku pêkanîna karekî an çalakiyekê nîşan dide.

ku

/ku/

Bêjeya girêdanê ya ku hevoka bindest bi hevoka serek ve girê dide.

ku derê

/ku dɛˈɾɛ/

Peyva pirsê ya ku li ser cih an mekanî dipirse.

kêm

/kɛːm/

قليل

الذي يكون أقل من المقدار المعتاد أو اللازم.

kî

/kiː/

Cînavka pirsê ya ku li ser nasnameya kesekî dipirse.

li

/lɪ/

Daçeka ku cih an mekanê tiştekî destnîşan dike.

loma

/ˈloːma/

Gotina girêderê ya ku encam an sedemê diyar dike; ji ber vê yekê.

lê

/lɛː/

لكن

حرف عطف يدلّ على التضاد أو الاختلاف.

mal

/mal/

Cihê ku mirov lê dijî û bi malbata xwe re dimîne; xanî.

me

/mɛ/

Cînavka kesê yekem ê pirjimar di rewşa çemandî de; ferehiya 'em'.

mezin

/mɛˈzɪn/

Ya ku ji ber pîvan, temen an girîngiya xwe ji yên din zêdetir e.

mêr

/mɛːɾ/

Mirovê nêr ê mezin; herwiha hevjîna jinê.

na

/na/

Bersiva neyînî ya ku red an neqebûlkirinê nîşan dide; dijberî 'erê'.

nan

/naːn/

Xwarina ku ji hevîrê genim tê çêkirin û di firnê de tê patin; xwarina sereke.

nav

/naːv/

Peyva ku pê kes an tiştek tê nasîn û gazîkirin.

ne

/nɛ/

Bêjeya neyîniyê ya ku wateya hevokê vediçerixîne û bi lêkera 'bûn' re tê bikaranîn.

niha

/nɪˈha/

Di vê kêliyê de; di dema ku em tê de ne.

nû

/nuː/

Ya ku nû çêbûye an hatiye peydakirin; ne kevn.

paşê

/paːˈʃɛː/

Piştî wextekê an bûyerekê; di demeke pêştir de.

pere

/pɛˈɾɛ/

Amûra danûstandinê ya ku pê tişt tên kirîn û firotin; dirav.

pir

/pɪɾ/

Bêje ye ku radeyeke bilind an gelek zêde nîşan dide.

piçûk

/pɪˈt͡ʃuːk/

Ya ku ji aliyê pîvan an temen ve ji yên din kêmtir e.

pê

/pɛː/

Kurtkirina 'bi wî/wê/wan'; daçeka 'bi' digel cînavkê.

roj

/ɾoʒ/

Dema ronahiyê ya di navbera hilatin û avabûna tavê de; her yek ji 24 saetan.

sal

/sal/

Dema dozdeh mehan an 365 rojan; demjimêra herî mezin a salnameyê.

sar

/saːɾ/

بارد

الذي تكون درجة حرارته منخفضة؛ ضدّ الحار.

ser

/sɛɾ/

Endamê jorîn ê laş ê ku mejî û rû tê de ne.

sibê

/sɪˈbɛː/

Roja piştî îro; herwiha demê beriya nîvro yê.

spas

/spaːs/

Peyva ku pê mirov ji kesekî re memnûniya xwe diyar dike; sipas.

tenê

/tɛˈnɛː/

Bê kesê an tiştekî din; bi tena serê xwe an bi tenê.

tişt

/tɪʃt/

Her nesne, mijar an hebûnek ku mirov qala wê dike bêyî ku navê wê diyar bike.

tu

/tu/

Cînavka kesê duyem ê yekjimar; ew kesê ku em jê re diaxivin.

tune

/tuˈnɛ/

غير موجود

الصيغة السلبية لـ«هەیە»؛ تدلّ على عدم وجود شيء.

wek

/wɛk/

Daçek e ku wekhevî an berawirdê nîşan dide; mîna.

welat

/wɛˈlat/

Erd û axa ku milet lê dijî; niştiman.

wê

/wɛː/

Cînavka kesê sêyem ê mê di rewşa çemandî de; ferehiya 'ew'.

wî

/wiː/

له

ضمير الغائب المذكر في حالة الجرّ؛ وهو توسيع لـ«ew».

xwarin

/xwaˈɾɪn/

Lêkera ku têkirina xwarinê ya di dev de û daqurtandinê nîşan dide.

xwestin

/xwɛsˈtɪn/

Lêkera ku daxwaz, meyl an hewesa tiştekî nîşan dide.

yek

/jɛk/

Hejmara pêşîn; kêmtirîn hejmara jimartinê.

zanîn

/zaˈniːn/

يعرف

فعل يدلّ على وجود معرفة أو وعي بشأن شيء.

zarok

/zaˈɾok/

Mirovê biçûk ê ku hê negihîştiye; kur an keç a piçûk.

ziman

/zɪˈmaːn/

لغة

نظام من الكلمات والقواعد يتواصل به الناس؛ وكذلك عضو الفم.

zêde

/zɛːˈdɛ/

Ya ku ji pîvana asayî an pêwîst bêtir e; pir.

çav

/t͡ʃaːv/

Endamê laş ê ku pê tê dîtin.

çawa

/t͡ʃaˈwa/

Peyva pirsê ya ku li ser awa an rewşê dipirse.

çend

/t͡ʃɛnd/

Bêje ye ku hejmareke ne diyar a hindik nîşan dide an di pirsan de li ser hejmarê dipirse.

çi

/t͡ʃɪ/

Cînavka pirsê ya ku li ser tiştekî an mijarekê dipirse.

çima

/t͡ʃɪˈma/

Peyva pirsê ya ku li ser sedem an egerî dipirse.

çûn

/t͡ʃuːn/

Lêkera ku ji cihekî dûrketin û ber bi cihekî din ve tevgerînê nîşan dide.

îro

/iːˈɾo/

Di vê rojê de; roja ku em tê de dijîn.

û

/uː/

Bêjeya girêdanê ya ku du peyv, hevok an ramanan digihîne hev.