تصفّح مفردات اللوكسمبرغية

a

/aː/

Verbënnt zwee Wierder oder zwee Sätz déi zesumme stinn.

Aarbecht

/ˈaːɐ̯bəɕt/

D'Aktivitéit fir déi ee bezuelt gëtt; de Beruff oder d'Tätegkeet.

al

/aːl/

Wat schonn zënter laangem existéiert oder e héicht Alter huet.

all

/al/

Weist op d'Gesamtheet oder op all eenzelt Element vun enger Grupp.

an

/an/

Weist op eng Plaz oder eng Richtung an d'Bannescht vun eppes.

ass

/as/

يكون

صيغة الغائب المفرد من الفعل «sinn»؛ تدل على حالة أو صفة.

Auto

/ˈaʊto/

E Gefier mat véier Rieder an engem Motor fir Leit ze transportéieren.

d'

/d/

الـ

أداة تعريف معيّنة تُستعمل مع الأسماء المؤنثة والمحايدة وفي الجمع، وتُختصر قبل حرف متحرك.

Dag

/daːx/

Eng Period vu véieranzwanzeg Stonnen oder d'Zäit vum Opgoen bis zum Ënnergoen vun der Sonn.

dann

/dan/

Weist eng zäitlech Reiefolleg oder eng logesch Konsequenz un.

dat

/dat/

ذلك

اسم إشارة أو أداة تعريف للأسماء المحايدة.

datt

/dat/

أنّ

حرفُ عطفٍ فرعيّ يَستهلّ جملةً مفعوليّة أو جملةً مضمونيّة.

dee

/deː/

Weisend oder relativ Fürwuert fir männlech Substantiver.

den

/den/

Bestëmmten Artikel fir männlech Substantiver an de Singular.

do

/doː/

Op enger Plaz déi vum Spriecher ewech läit.

drénken

/ˈdʁeŋkən/

Eng Flëssegkeet an de Mond huelen an ofschlucken.

du

/duː/

Perséinlecht Fürwuert fir déi zweet Persoun Singular, familiär.

däin

/dɛːɪn/

Possessiv fir déi zweet Persoun Singular, familiär.

dës

/dəis/

Weisend Fürwuert dat op eppes Nolet oder Bekanntes hiweist.

e

/ə/

Onbestëmmten Artikel fir männlech a sächlech Substantiver am Singular.

ech

/eɕ/

أنا

ضمير شخصي للمتكلم في المفرد، أي الشخص الذي يتحدث.

eis

/aɪs/

Objektsform (Akkusativ/Dativ) vum Fürwuert 'mir'.

elo

/əˈloː/

Am Moment wou een schwätzt; direkt.

eng

/əŋ/

Onbestëmmten Artikel fir weiblech Substantiver am Singular.

eppes

/ˈɛpəs/

Onbestëmmt Fürwuert fir eng net méi genau benannt Saach.

esou

/əˈzəʊ/

Op déi Aart a Weis oder an deem Grad; weist op eppes hin dat scho bekannt ass.

fir

/fiːɐ̯/

Weist en Zweck, e Grond oder eng Bestëmmung un.

Fra

/fʁaː/

E weibleche erwuessene Mënsch; och eng Éifra.

Frënd

/fʁənt/

Eng Persoun déi ee gär huet a mat där ee gutt versteet.

gesinn

/ɡəˈzin/

Mat den Aen eppes wuelhuelen oder erkennen.

ginn

/ɡin/

Eppes engem anere ginn oder iwwerreechen.

goen

/ˈɡoːən/

Sech zu Fouss oder allgemeng vun enger Plaz ewech bewegen.

grouss

/ɡʁəʊs/

Vu bedeitender Gréisst, Ausdehnung oder Wichtegkeet.

gudden Dag

/ˈɡudən daːx/

Héiflech Begréissung déi ee soe kann wann een een dagsiwwer begéint.

gutt

/ɡut/

Vun héijer Qualitéit oder positiv; sou wéi et soll sinn.

gär

/ɡɛːɐ̯/

Dréckt aus datt een eppes mat Freed mécht oder eppes gären huet.

Haus

/haʊs/

بيت

مبنى يسكن فيه الناس.

haut

/haʊt/

Um Dag wou een sech elo befënnt.

hei

/haɪ/

Op dëser Plaz, do wou deen ass deen schwätzt.

hien

/hiən/

Perséinlecht Fürwuert fir déi drëtt Persoun männlech Singular.

hir

/hiːɐ̯/

Possessiv fir déi drëtt Persoun weiblech Singular oder fir de Plural.

huelen

/ˈhuələn/

Eppes an d'Hand oder u sech huelen; och e Verkéiersmëttel benotzen.

hunn

/hun/

Eppes besëtzen oder verfügen; och Hëllefsverb fir de Perfekt.

iessen

/ˈiəsən/

Iesswueren an de Mond huelen, kauen an ofschlucken.

iwwer

/ˈivɐ/

Weist eng Plaz uewen driwwer oder d'Thema vun eppes un.

iwwerall

/ˈivɐʁal/

Op all Plaz; net nëmmen op enger Plaz.

jiddereen

/ˈjidɐʁeːn/

Onbestëmmt Fürwuert dat all eenzel Persoun vun enger Grupp menge.

jo

/joː/

نعم

أداة جواب؛ تُفيد الموافقة أو تعني نعم.

Joer

/joːɐ̯/

Eng Period vun zwielef Méint; d'Zäit déi d'Äerd fir eng Ronn ëm d'Sonn brauch.

Kand

/kant/

E jonke Mënsch dee nach net erwuess ass.

kann

/kan/

يستطيع

صيغة المفرد للغائب أو المتكلم من «kënnen»؛ تُعبّر عن القدرة أو الإمكان.

kee

/keː/

Verneenende Artikel; net ee, guer keen.

kleng

/klɛŋ/

Vu wéineg Gréisst oder Ausdehnung.

kommen

/ˈkɔmən/

Sech op eng Plaz hin bewegen, do hi wou deen ass deen schwätzt.

kréien

/ˈkʁəiən/

Eppes vun engem aneren empfänken oder erhalen.

Land

/lant/

بلد

دولة ذات إقليم؛ وكذلك المنطقة خارج المدينة.

Leit

/laɪt/

Eng Grupp vu Persounen; Mënschen am Allgemengen.

maachen

/ˈmaːxən/

Eppes erschafen, ausféieren oder zoustane bréngen.

Mann

/man/

E männlechen erwuessene Mënsch; och en Éimann.

mat

/mat/

مع

يُشير إلى المرافقة أو الوسيلة أو الصلة.

mengen

/ˈmeːŋən/

يَظُنّ

أن يكون للمرء رأي في شيء أو يعتقده؛ وكذلك أن يريد قول شيءٍ معيّن.

merci

/ˈmɛʁsi/

Ausdrock vum Merci; ee bedankt sech fir eppes.

mir

/miːɐ̯/

Perséinlecht Fürwuert fir déi éischt Persoun Plural, 'ech' an anerer zesummen.

moien

/ˈmoːiən/

Allgemeng Begréissung zu all Auerzäit; entsprécht 'hallo'.

muer

/ˈmuːɐ̯/

Um Dag deen no haut kënnt.

muss

/mus/

Form vu 'mussen'; dréckt eng Verpflichtung oder eng Noutwennegkeet aus.

mä

/mɛː/

Adversativ Konjunktioun déi e Géigesaz oder eng Aschränkung aleet.

mäin

/mɛːɪn/

Possessiv fir déi éischt Persoun Singular; weist datt eppes mir gehéiert.

Mënsch

/mənʃ/

E Wiesen aus der Aart Homo sapiens; eng Persoun.

nach

/nax/

Dréckt aus datt eppes weider dauert oder nach ëmmer de Fall ass.

neen

/neːn/

Verneenungswuert; dréckt eng Oflehnung oder e Widderspréch aus.

nei

/naɪ/

Wat eréischt geschitt oder geschaf gouf, net al.

net

/net/

Verneenungswuert; seet datt eppes net de Fall ass.

näischt

/nɛːɪʃt/

Onbestëmmt Fürwuert dat ausdréckt datt et keng Saach gëtt; guer keng Saach.

nëmmen

/ˈnəmən/

Schränkt op eng eenzeg Saach oder eng kleng Zuel an; net méi wéi.

och

/ɔx/

Dréckt aus datt eppes zousätzlech oder genee sou wéi eppes anescht gëllt.

op

/op/

Weist eng Plaz uewen op eppes oder eng Richtung fort.

schaffen

/ˈʃafən/

Eng Aarbecht ausféieren, dacks fir Suen ze verdéngen.

schéin

/ʃəɪn/

Wat dem Aa oder dem Gefill gefält; ästheetesch uspriechend.

si

/siː/

هي

ضمير شخصي للغائب المؤنث المفرد أو للجمع.

sinn

/zin/

يكون

أن يوجد أو أن يكون في حالة معيّنة؛ ويُستعمل أيضًا فعلًا مساعدًا لتكوين الماضي التام لأفعال الحركة.

soen

/ˈzoːən/

Eppes mat Wierder ausdrécken oder matdeelen.

Stad

/ʃtaːt/

Eng grouss Uertschaft mat ville Leit, Haiser a Geschäfter; dacks d'Stad Lëtzebuerg gemengt.

säin

/zɛːɪn/

Possessiv fir déi drëtt Persoun männlech oder sächlech Singular.

vill

/fil/

Weist eng grouss Quantitéit oder Unzuel un.

vun

/fun/

Weist d'Hierkonft, den Ausgangspunkt oder d'Zougehéieregkeet un.

w.e.g.

/van eɕ ɡəˈlift/

من فضلك

اختصار لـ«wann ech gelift»؛ صيغة مهذبة تُستعمل في الطلب.

Waasser

/ˈvaːsɐ/

Déi klor Flëssegkeet ouni Faarf a Geschmaach déi een dréngt an déi a Baachen a Séien ass.

wann

/van/

Konditional oder temporal Konjunktioun; leet eng Bedingung oder e Zäitpunkt an.

wat

/vat/

Freewuert no enger Saach oder engem Sachverhalt.

well

/vel/

Kausal Konjunktioun déi e Grond aleet.

wien

/viən/

من

اسم استفهام يدل على شخص.

wou

/vəʊ/

Freewuert no der Plaz.

wunnen

/ˈvunən/

Op enger Plaz doheem sinn a stänneg do liewen.

wéi

/veː/

Freewuert no der Aart a Weis oder dem Grad.

wéini

/ˈveːni/

Freewuert no dem Zäitpunkt.

wëllen

/ˈvələn/

E Wonsch oder en Absicht hunn eppes ze maachen.

wëssen

/ˈvəsən/

Eng Informatioun am Kapp hunn; iwwer eppes Bescheed wëssen.

zu

/tsu/

Weist op eng Uertschaft oder eng Stad hin, wou eppes ass oder geschitt.

Zäit

/tsɛːɪt/

Dat wat een un der Auer mëscht; de Verlaf vun de Momenter, Stonnen an Deeg.