تصفّح مفردات المنغولية

аав

/aːw/

Хүүхдийг төрүүлэхэд оролцсон эрэгтэй эцэг.

авах

/awax/

Ямар нэг юмыг гартаа буюу эзэмшилдээ оруулах үйл үг.

ажил

/adʒiɬ/

Хүний гүйцэтгэдэг хөдөлмөр, үйл ажиллагаа, албан тушаал.

ба

/pa/

Хоёр буюу түүнээс дээш зүйлийг холбон нэгтгэх холбоос үг.

бага

/pag/

Хэмжээ, тоо нь бага, цөөн байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

байх

/pɛːx/

Оршин тогтнох, орших буюу тодорхой байдалд байгааг илэрхийлэх үйл үг.

бас

/pas/

Нэмэлт зүйл заах, 'түүнчлэн, дээр нь' гэсэн утгатай холбоос үг.

баярлалаа

/pajarɬaɬaː/

Талархал, баярласнаа илэрхийлэх хэллэг.

би

/pi/

Өгүүлэгч өөрийгөө нэрлэн заасан нэгдүгээр биеийн ганц тооны төлөөний үг.

бичих

/pitʃʰix/

Үсэг, тэмдэгтээр санаа бодлоо цаас юм уу дэлгэц дээр буулгах үйл үг.

болно

/pɔɬn/

'Болох' үйл үгийн ирээдүй/зөвшөөрлийн хэлбэр; болж бүтэх, зөвшөөрөгдөхийг заана.

болон

/pɔɬɔŋ/

Юмсыг зэрэгцүүлэн холбох холбоос үг.

болох

/pɔɬɔx/

Нэг байдлаас өөр байдалд шилжих, бий болох үйл үг.

бүх

/pux/

Бүгд, бүрэн бүтэн, нийт бүх зүйлийг хамруулан заах үг.

газар

/gazar/

Хүн амьдардаг хатуу гадаргуу; мөн тодорхой байршил, нутаг.

гар

/gar/

Хүний биеийн мөрнөөс хурууны үзүүр хүртэлх барьж атгах эрхтэн.

гэр

/ger/

Хүн амьдардаг орон байр, гэр бүлийн орогнох газар.

гэх

/gex/

Ярьсан, хэлсэн үгийг иш татаж дамжуулах үйл үг.

гэхдээ

/gextʰeː/

Өмнөх санааг эсрэгцүүлэн залгах 'харин, тэгэвч' гэсэн утгатай холбоос үг.

дараа

/tar/

Ямар нэг явдлын хойно, дараагийн цаг үе буюу байрлалыг заах үг.

доор

/tɔːr/

Ямар нэг зүйлийн доод талын байрлалыг заах үг.

дотор

/tɔtɔr/

Ямар нэг зүйлийн дунд, доторх орон зайг заах үг.

дуртай

/turtʰæː/

Ямар нэг зүйлд таашаал, сонирхолтой ханддагийг илэрхийлэх тэмдэг үг.

дээр

/teːr/

Ямар нэг зүйлийн гадаргуу дээрх буюу дээд талын байрлалыг заах үг.

жил

/dʒiɬ/

Арван хоёр сараас бүрдэх цаг хугацааны нэгж.

за

/dza/

Зөвшөөрөх, ойлгосноо илэрхийлэх буюу яриаг эхлүүлэх аялга үг.

зарим

/dzarim/

Бүхлээс нь тодорхой хэсэг, хэдэн нэгжийг заах үг.

идэх

/idex/

Хоол хүнсийг зажилж залгин биедээ авах үйл үг.

ирэх

/irex/

Ярьж буй газар зүг ойртон хүрэлцэн очих үйл үг.

их

/ix/

Хэмжээ, тоо, зэрэг нь өндөр, олон байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

маргааш

/margaːʃ/

Өнөөдрийн дараагийн өдөр гэсэн утга илэрхийлэх цаг заасан үг.

маш

/maʃ/

Зэрэг, хэмжээг хэтрүүлэн онцлох 'тун, үлэмж' гэсэн утгатай дайвар үг.

машин

/matʃʰiŋ/

Хүн, ачаа тээвэрлэдэг дугуйтай хөдөлгүүрт унаа.

муу

/muː/

Чанар, байдал нь тааламжгүй, дутагдалтай, сөрөг байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

мэдэх

/medex/

Ямар нэг зүйлийн талаар мэдлэг, ойлголттой байх үйл үг.

мөн

/møŋ/

Батламжлах, тодотгох буюу 'бас, түүнчлэн' гэсэн утгатай бөөм, холбоос.

мөнгө

/møŋg/

Худалдаа арилжаанд хэрэглэдэг үнэ цэнийн хэмжүүр, төлбөрийн хэрэгсэл.

найз

/næːts/

Дотно харилцаатай, итгэлцэлтэй ойр дотны хүн.

ном

/nɔm/

Мэдээлэл, мэдлэгийг үсгээр буулгасан хэвлэмэл бүтээл.

нь

/nʲ/

Өмнөх үгийн харьяалал буюу тодотголыг заах эзэмшлийн бөөм.

нэг

/neg/

Тооны эхэн, ганц гэсэн утгыг илэрхийлэх тоо.

нэр

/ner/

Хүн, юм, газрыг нэрлэн ялгах үг, нэршил.

нүд

/nut/

Хүн, амьтны харах эрхтэн.

одоо

/ɔdoː/

Яг энэ мөчид, өнөө үед гэсэн цаг заасан дайвар үг.

ойлгох

/ɔiɬgɔx/

Ямар нэг зүйлийн утга учрыг тодорхой мэдэж ухаарах үйл үг.

ойр

/ɔir/

Зай багатай, ойрхон, дэргэд байгааг илэрхийлэх тэмдэг үг.

олон

/ɔɬɔŋ/

Тоо ширхэг нь их, олон тооны гэсэн утга илэрхийлэх тэмдэг үг.

сайн

/sæːŋ/

Чанар, байдал нь таатай, зөв, эерэг байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

сайхан

/sæːxaŋ/

Үзэсгэлэнтэй, тааламжтай, сэтгэл ханамжтай байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

сар

/sar/

Жилийг арван хоёр хуваасны нэг хэсэг болох цаг хугацааны нэгж.

сонсох

/sɔnsɔx/

Чихээрээ дуу авиаг хүлээн авах, анхааран сонсох үйл үг.

сурах

/surax/

Мэдлэг, чадвар, дадлыг эзэмших, суралцах үйл үг.

сургууль

/surguːlʲ/

Хүүхэд, залуучуудад мэдлэг боловсрол олгодог сургалтын байгууллага.

тийм

/tʰiːm/

Зөвшөөрөх, батлах хариултын үг; 'мөн, зөв' гэсэн утгатай.

толгой

/tʰɔɬgɔi/

Хүн, амьтны биеийн дээд хэсэг болох тархи, нүүр байрлах эрхтэн.

том

/tʰɔm/

Хэмжээ, эзэлхүүн нь ихээхэн, өргөн уудам байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

тэр

/tʰer/

Алс байгаа хүн, юмыг зааж хэлэх гуравдугаар биеийн төлөөний үг.

улс

/uɬs/

Тодорхой нутаг дэвсгэр, засаг захиргаатай тусгаар тогтносон орон.

унших

/unʃix/

Бичсэн үсэг, текстийг нүдээр гүйлгэн утгыг нь ойлгох үйл үг.

ус

/us/

Өнгө, үнэргүй, ундаанд хэрэглэдэг шингэн бодис.

уух

/uːx/

Шингэн зүйлийг амаараа залгин биедээ авах үйл үг.

уучлаарай

/uːtʃʰɬaːraː/

Уучлал гуйх, өршөөл эрэх хэллэг.

учир

/utʃʰir/

Шалтгаан, учир начир, болсон явдлын учир холбогдол.

хаана

/xaːn/

Байршил, газрыг асуух асуух үг.

хайртай

/xæːrtʰæː/

Хайр сэтгэлтэй, дурлаж дотносон байхыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

хамгийн

/xamgiːŋ/

Хамгийн дээд зэргийг заах, аль ч зүйлээс давуу гэдгийг илэрхийлэх үг.

харах

/xarax/

Нүдээ ямар нэг зүйл рүү чиглүүлэн ажиглах үйл үг.

хийх

/xiːx/

Ямар нэг ажил, үйлдлийг гүйцэтгэх, бүтээх үйл үг.

хол

/xɔɬ/

Зай хэмжээ ихтэй, алс байгааг илэрхийлэх тэмдэг үг.

хоол

/xɔːɬ/

Хүн, амьтны идэж уудаг хүнсний зүйл, хүнс.

хот

/xɔt/

Олон хүн нягтаршин суурьшсан, засаг захиргаа, аж үйлдвэр төвлөрсөн том суурин.

хуучин

/xuːtʃʰiŋ/

Эрт бий болсон, олон удаа ашиглагдсан, шинэ бус гэсэн утгатай тэмдэг үг.

хэд

/xet/

Тоо, хэмжээг асуух асуух үг.

хэзээ

/xetseː/

Цаг хугацааг асуух асуух үг.

хэл

/xeɬ/

Хүмүүсийн харилцаа, бодол санаагаа илэрхийлэх дуу авиа, үгийн тогтолцоо.

хэлэх

/xelex/

Бодол, санаагаа үг яриагаар илэрхийлэх үйл үг.

хэн

/xeŋ/

Хүнийг асуух асуух төлөөний үг.

хэрэгтэй

/xeregtʰæː/

Шаардлагатай, зайлшгүй ашиг тустай гэсэн утгыг илэрхийлэх тэмдэг үг.

хүн

/xuŋ/

Оюун ухаан, хэл яриатай, нийгэмд амьдардаг амьд амьтан.

хүүхэд

/xuːxet/

Насанд хүрээгүй бага насны хүн; мөн эцэг эхийн үр.

цаг

/tsʰag/

Жаран минутаас бүрдэх цаг хугацааны нэгж; мөн цаг хугацааны ерөнхий ойлголт.

чи

/tʃʰi/

Ярилцаж буй хүнийг нэрлэн заасан хоёрдугаар биеийн ганц тооны төлөөний үг.

шинэ

/ʃin/

Саяхан бий болсон, урьд байгаагүй, хуучраагүй гэсэн утгатай тэмдэг үг.

энэ

/en/

Ойрхон байгаа хүн, юмыг зааж буй заах төлөөний үг.

эх

/ex/

Хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эмэгтэй хүн, ээж.

ээж

/eːdʒ/

Хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эх, дотно дулаан нэршил.

юу

/juː/

Юмыг асуух асуух төлөөний үг.

яагаад

/jaːgaːt/

Шалтгаан, учир начрыг асуух асуух үг.

яаж

/jaːdʒ/

Арга, аргачлал, байдлыг асуух асуух үг.

явах

/jawax/

Нэг газраас өөр газар зүг хөдлөх, одох үйл үг.

үг

/uɡ/

كلمة

أصغر وحدة مستقلة في اللغة تعبّر عن معنى محدد.

үгүй

/ugui/

Үгүйсгэх, татгалзах хариултын үг; 'биш, байхгүй' гэсэн утгатай.

үед

/ujet/

'Үе' нэрийн байрлалын хэлбэр; тодорхой цаг мөч, хугацааны дотор гэсэн утгатай.

үзэх

/utsex/

Нүдээр харах, ажиглах, үзэж сонирхох үйл үг.

өгөх

/øgøx/

Ямар нэг юмыг өөр хүнд гардуулах, шилжүүлэх үйл үг.

өдөр

/ødør/

Нар мандахаас жаргах хүртэлх гэрэлтэй цаг, эсвэл хорин дөрвөн цагийн хугацаа.

өмнө

/ømn/

Ямар нэг явдлын урд, өмнөх цаг үе буюу урд талыг заах үг.

өнгө

/øŋg/

Нүдэнд харагдах гэрлийн долгионы улаан, ногоон зэрэг шинж.

өнөөдөр

/ønøːdør/

Яг энэ өдөр, өнөө өдөр гэсэн утга илэрхийлэх цаг заасан үг.

өөр

/øːr/

Ялгаатай, адилгүй, өмнөхөөс өвөрмөц гэсэн утгатай үг.