Naršyti Esperanto žodyną

akvo

/ˈak.vo/

vanduo

Skaidrus, bespalvis skystis, kurį geria žmonės ir kuris sudaro upes, ežerus ir jūras.

al

/al/

Prepozicio, kiu montras direkton aŭ celon de ago, ofte la ricevanton.

amiko

/aˈmi.ko/

Persono, al kiu oni sentas amikecon kaj kun kiu oni havas fidan kaj varman rilaton.

ankaŭ

/ˈan.kaʊ/

Adverbo, kiu aldonas ion al jam dirita afero, montrante ke io validas same.

ankoraŭ

/anˈko.raʊ/

Adverbo de tempo, kiu montras daŭron de stato ĝis la nuna momento aŭ ripeton.

antaŭ

/ˈan.taʊ/

Prepozicio, kiu montras pozicion en la fronto de io aŭ tempon pli fruan ol io.

aŭ

/aʊ/

arba

Jungtukas, kuris reiškia pasirinkimą arba alternatyvą tarp dviejų ar daugiau galimybių.

bela

/ˈbe.la/

Plaĉanta al la okuloj aŭ al la sentoj; havanta harmonion kaj agrablecon.

bona

/ˈbo.na/

geras

Turintis teigiamų savybių; tinkamas, kokybiškas ar morališkai pagirtinas.

de

/de/

Prepozicio, kiu montras posedon, originon, deiron aŭ la aganton en pasiva frazo.

devi

/ˈde.vi/

privalėti

Būti verčiamam ar būtina ką nors daryti; turėti pareigą ar būtinybę.

diri

/ˈdi.ri/

Esprimi ion per vortoj; komuniki penson aŭ informon parole.

doni

/ˈdo.ni/

Transdoni ion al alia persono, tiel ke ĝi fariĝas ties; havigi ion al iu.

du

/du/

La numeralo, kiu esprimas la kvanton egalan al unu plus unu.

el

/el/

Prepozicio, kiu montras eliron el interno de io aŭ materialon, el kiu io konsistas.

en

/en/

Prepozicio, kiu montras troviĝon interne de io aŭ tempon, dum kiu io okazas.

esti

/ˈes.ti/

Ekzisti; havi ian econ aŭ staton; troviĝi en iu loko.

fari

/ˈfa.ri/

Krei aŭ produkti ion per ago; plenumi agon aŭ laboron.

granda

/ˈɡran.da/

Havanta ampleksan grandecon, dimension aŭ gravecon; ne malgranda.

havi

/ˈha.vi/

Posedi ion; teni ion kiel sian; enteni econ aŭ rilaton.

hejmo

/ˈhej.mo/

namai

Vieta, kurioje gyvenama ir jaučiamasi kaip namie; nuosavi gyvenamieji namai ir jų aplinka.

hodiaŭ

/hoˈdi.aʊ/

Adverbo de tempo, kiu indikas la nunan tagon; en ĉi tiu tago.

homo

/ˈho.mo/

Estaĵo apartenanta al la homa specio; individua persono, viro aŭ virino.

ili

/ˈi.li/

Persona pronomo de la tria persono plurala, uzata por pluraj personoj aŭ aĵoj.

infano

/inˈfa.no/

vaikas

Jaunas žmogus, kuris dar nepasiekė pilnametystės; tėvų vaikas.

inter

/ˈin.ter/

tarp

Prielinksnis, žymintis padėtį arba ryšį tarp dviejų ar daugiau daiktų ar asmenų.

iri

/ˈi.ri/

Moviĝi de unu loko al alia, precipe piede aŭ ĝenerale direktiĝi ien.

iu

/ˈi.u/

kažkas

Neapibrėžtas žodis, reiškiantis neįvardytą asmenį ar daiktą.

jam

/jam/

Adverbo de tempo, kiu montras, ke io okazis pli frue ol atendite aŭ ĝis la nuna momento.

jaro

/ˈja.ro/

metai

Dvylikos mėnesių laikotarpis; laikotarpis, per kurį Žemė apsisuka aplink Saulę.

jes

/jes/

Vorto de jesa respondo aŭ konsento; kontraŭas «ne».

kaj

/kaj/

Konjunkcio, kiu kunligas du aŭ pli da vortoj, frazpartoj aŭ frazoj samspecaj.

ke

/ke/

kad

Jungtukas, kuris įveda daiktinį šalutinį sakinį ir sieja jį su pagrindiniu sakiniu.

kiam

/ˈki.am/

Demanda aŭ rilata adverbo de tempo, kiu demandas aŭ indikas la momenton de ago.

kie

/ˈki.e/

Demanda aŭ rilata adverbo de loko, kiu demandas aŭ indikas la lokon de io.

kiel

/ˈki.el/

kaip

Klausiamasis arba santykinis būdo prieveiksmis, klausiantis ar rodantis ko nors būdą ar laipsnį.

kio

/ˈki.o/

Demanda aŭ rilata vorto, kiu demandas pri aĵo, afero aŭ ideo sen difini ĝian specon.

kiu

/ˈki.u/

Demanda aŭ rilata vorto, kiu identigas personon aŭ aĵon el difinita aro.

kun

/kun/

Prepozicio, kiu montras kunecon aŭ akompanon inter personoj aŭ aĵoj.

la

/la/

Difina artikolo, uzata antaŭ substantivo por montri, ke temas pri io konata aŭ jam menciita; ĝi ne ŝanĝiĝas laŭ nombro aŭ kazo.

labori

/laˈbo.ri/

Fari penan aŭ profesian agadon por atingi rezulton aŭ gajni vivrimedojn.

lando

/ˈlan.do/

Teritorio kun difinitaj limoj, propra registaro kaj loĝantaro; ŝtato aŭ nacio.

lerni

/ˈler.ni/

Akiri scion, kapablon aŭ kutimon per studo, ekzercado aŭ sperto.

li

/li/

jis

Trečiojo asmens vienaskaitos asmeninis įvardis, vartojamas vyriškos lyties būtybei.

libro

/ˈli.bro/

knyga

Sujungti spausdinti arba rankraštiniai lapai, sudarantys kūrinį, kurį skaito.

lingvo

/ˈliŋ.ɡvo/

Sistemo de vortoj kaj reguloj, per kiu homoj komunikas pensojn parole aŭ skribe.

loko

/ˈlo.ko/

Difinita parto de spaco; punkto aŭ areo, kie io troviĝas aŭ okazas.

malgranda

/mal.ˈɡran.da/

mažas

Turintis mažą dydį ar matmenis; ne didelis.

mano

/ˈma.no/

La fina parto de la brako, konsistanta el manplato kaj kvin fingroj, uzata por preni kaj tuŝi.

manĝi

/ˈman.d͡ʒi/

Enigi nutraĵon en la buŝon, maĉi kaj gluti ĝin por nutri sin.

mi

/mi/

Persona pronomo de la unua persono singulara, per kiu la parolanto indikas sin mem.

morgaŭ

/ˈmor.ɡaʊ/

Adverbo de tempo, kiu indikas la tagon tuj post hodiaŭ.

multe

/ˈmul.te/

daug

Kiekybės prieveiksmis, rodantis didelį kiekį arba aukštą laipsnį.

ne

/ne/

ne

Žodis, reiškiantis neigimą arba nepritarimą; prieštarauja sakinio teiginiui.

nenio

/neˈni.o/

nieko

Neigiamas žodis, reiškiantis bet kokio daikto stoką; visiškai joks daiktas.

ni

/ni/

Persona pronomo de la unua persono plurala, kiu inkluzivas la parolanton kaj aliajn.

nokto

/ˈnok.to/

La parto de la tago sen suna lumo, inter la sunsubiro kaj la sunleviĝo.

nomo

/ˈno.mo/

La vorto aŭ vortoj, per kiuj oni nomas kaj distingas personon, lokon aŭ aĵon.

nova

/ˈno.va/

Ĵus farita, akirita aŭ aperinta; ne ekzistinta antaŭe; ne malnova.

nun

/nun/

Adverbo de tempo, kiu indikas la nunan momenton; en ĉi tiu instanto.

nur

/nur/

Adverbo, kiu limigas al unu sola afero aŭ kvanto; ne pli ol.

ol

/ol/

Konjunkcio de komparo, kiu sekvas «pli» aŭ «malpli» por enkonduki la komparaĵon.

paroli

/paˈro.li/

Esprimi pensojn per voĉo kaj vortoj; konversacii aŭ uzi lingvon parole.

pensi

/ˈpen.si/

Uzi la menson por formi ideojn, opinii aŭ pripensi ion.

pli

/pli/

Adverbo de komparo, kiu montras pli altan gradon; uzata kun «ol» por kompari.

por

/por/

Prepozicio, kiu montras celon, destinon aŭ profiton de ago.

post

/post/

Prepozicio, kiu montras pozicion aŭ tempon sekvantan post io alia.

povi

/ˈpo.vi/

Havi la kapablon aŭ eblecon fari ion; esti permesita fari ion.

preni

/ˈpre.ni/

Kapti aŭ ekteni ion per la manoj; akiri aŭ elekti ion por si.

pri

/pri/

apie

Prielinksnis, rodantis temą ar objektą, apie kurį eina veiksmas ar mintis.

scii

/ˈst͡si.i/

Havi konon aŭ informon pri io; esti certa pri fakto.

se

/se/

Konjunkcio, kiu enkondukas kondiĉon, sub kiu io okazas aŭ validas.

sed

/sed/

Konjunkcio, kiu enkondukas kontraston aŭ malon al la antaŭe dirita.

sen

/sen/

Prepozicio, kiu montras mankon aŭ foreston de io.

sub

/sub/

Prepozicio, kiu montras pozicion pli malaltan ol io alia aŭ kovritan de ĝi.

suno

/ˈsu.no/

La centra stelo de la sunsistemo, fonto de lumo kaj varmo por la Tero.

sur

/sur/

Prepozicio, kiu montras pozicion super io kaj en kontakto kun ĝia supraĵo.

tago

/ˈta.ɡo/

La periodo de dudek kvar horoj; ankaŭ la parto de tiu periodo, kiam estas hela lumo.

tempo

/ˈtem.po/

La daŭro, en kiu okazas eventoj; sinsekvo de momentoj kaj periodoj.

tiam

/ˈti.am/

Montra adverbo de tempo, kiu indikas difinitan momenton en la pasinteco aŭ estonteco.

tiel

/ˈti.el/

Montra adverbo de maniero aŭ grado; en tia maniero, tiagrade.

tio

/ˈti.o/

Montra pronomo, kiu indikas aferon aŭ ideon jam menciitan aŭ konatan, sen difini ĝian specon.

tiu

/ˈti.u/

tas

Parodomasis žodis, reiškiantis apibrėžtą asmenį ar daiktą, dažnai su «ĉi» artumui.

tre

/tre/

labai

Laipsnio prieveiksmis, reiškiantis didelį požymio ar veiksmo intensyvumą.

tro

/tro/

pernelyg

Laipsnio prieveiksmis, rodantis per didelį kiekį arba intensyvumą, didesnį, negu dera.

trovi

/ˈtro.vi/

rasti

Atsitiktinai aptikti ar pamatyti tai, ko ieškoma arba su kuo susiduriama netikėtai; manyti ką nors tam tikru būdu.

unu

/ˈu.nu/

La plej malgranda tuta pozitiva numeralo; ununura kvanto de io.

unua

/uˈnu.a/

Orda numeralo, kiu montras, ke io estas antaŭ ĉiuj aliaj en vico aŭ tempo.

urbo

/ˈur.bo/

Granda loĝloko kun konstruaĵoj, stratoj kaj administracio, pli granda ol vilaĝo.

veni

/ˈve.ni/

Alproksimiĝi al la loko de la parolanto aŭ al difinita loko; alveni.

vi

/vi/

Persona pronomo de la dua persono, uzata por unu aŭ pluraj personoj, al kiuj oni parolas.

vidi

/ˈvi.di/

matyti

Suvokti ką nors akimis; pastebėti ar stebėti vizualiai.

vivo

/ˈvi.vo/

gyvenimas

gyvos būtybės būsena; būtybės egzistavimas nuo gimimo iki mirties.

voli

/ˈvo.li/

Havi deziron aŭ intencon pri io; deziri, ke io okazu.

ĉar

/t͡ʃar/

nes

Jungtukas, kuris įveda pagrindinio teiginio priežastį ar motyvą.

ĉi

/t͡ʃi/

Partiklo de proksimeco, kiu kun montraj tabelvortoj indikas ion proksiman al la parolanto.

ĉio

/ˈt͡ʃi.o/

Vorto, kiu ampleksas ĉiujn aferojn kune, sen escepto; la tuto de aĵoj.

ĉiu

/ˈt͡ʃi.u/

Vorto, kiu indikas ĉiun apartan membron de aro sen escepto.

ĉu

/t͡ʃu/

ar

Klausiamoji dalelytė, įvedanti bendrąjį klausimą; rašoma sakinio pradžioje.

ŝi

/ʃi/

Persona pronomo de la tria persono singulara, uzata por virina estaĵo.