Naršyti Liuksemburgiečių žodyną

a

/aː/

ir

Sujungia du žodžius arba du sakinius, kurie eina kartu.

Aarbecht

/ˈaːɐ̯bəɕt/

D'Aktivitéit fir déi ee bezuelt gëtt; de Beruff oder d'Tätegkeet.

al

/aːl/

senas

Tai, kas jau seniai egzistuoja arba yra didelio amžiaus.

all

/al/

Weist op d'Gesamtheet oder op all eenzelt Element vun enger Grupp.

an

/an/

Weist op eng Plaz oder eng Richtung an d'Bannescht vun eppes.

ass

/as/

Drëtt Persoun Singular vum Verb 'sinn'; weist en Zoustand oder eng Eegeschaft un.

Auto

/ˈaʊto/

E Gefier mat véier Rieder an engem Motor fir Leit ze transportéieren.

d'

/d/

artiklis

Apibrėžtasis artikelis, vartojamas prieš moteriškosios ir niekatrinės giminės daiktavardžius bei daugiskaitą, prieš balsį sutrumpintas.

Dag

/daːx/

diena

Dvidešimt keturių valandų laikotarpis arba laikas nuo saulės patekėjimo iki nusileidimo.

dann

/dan/

Weist eng zäitlech Reiefolleg oder eng logesch Konsequenz un.

dat

/dat/

tas

Parodomasis įvardis arba artikelis prie bevardžių daiktavardžių.

datt

/dat/

Ënneruerdnend Konjunktioun déi en Objektsaz oder en Inhaltssaz aleet.

dee

/deː/

tas

Parodomasis arba santykinis įvardis vyriškosios giminės daiktavardžiams.

den

/den/

tas

Tam tikras artikelis vyriškos giminės daiktavardžiams vienaskaitoje.

do

/doː/

ten

Vietoje, kuri yra toliau nuo kalbėtojo.

drénken

/ˈdʁeŋkən/

Eng Flëssegkeet an de Mond huelen an ofschlucken.

du

/duː/

tu

Asmeninis įvardis antrajam asmeniui vienaskaitoje, familiariai.

däin

/dɛːɪn/

Possessiv fir déi zweet Persoun Singular, familiär.

dës

/dəis/

Weisend Fürwuert dat op eppes Nolet oder Bekanntes hiweist.

e

/ə/

Onbestëmmten Artikel fir männlech a sächlech Substantiver am Singular.

ech

/eɕ/

aš

Asmeninis įvardis pirmajam asmeniui vienaskaitoje, kalbėtojui.

eis

/aɪs/

Objektsform (Akkusativ/Dativ) vum Fürwuert 'mir'.

elo

/əˈloː/

dabar

Tuo momentu, kai kalbama; tuojau.

eng

/əŋ/

viena

Neapibrėžtasis artikelis moteriškosios giminės vienaskaitos daiktavardžiams.

eppes

/ˈɛpəs/

kažkas

Neapibrėžtinis įvardis nenurodytam daiktui.

esou

/əˈzəʊ/

Op déi Aart a Weis oder an deem Grad; weist op eppes hin dat scho bekannt ass.

fir

/fiːɐ̯/

Weist en Zweck, e Grond oder eng Bestëmmung un.

Fra

/fʁaː/

moteris

Suaugusi moteriškos lyties būtybė; taip pat žmona.

Frënd

/fʁənt/

Eng Persoun déi ee gär huet a mat där ee gutt versteet.

gesinn

/ɡəˈzin/

Mat den Aen eppes wuelhuelen oder erkennen.

ginn

/ɡin/

Eppes engem anere ginn oder iwwerreechen.

goen

/ˈɡoːən/

Sech zu Fouss oder allgemeng vun enger Plaz ewech bewegen.

grouss

/ɡʁəʊs/

Vu bedeitender Gréisst, Ausdehnung oder Wichtegkeet.

gudden Dag

/ˈɡudən daːx/

Héiflech Begréissung déi ee soe kann wann een een dagsiwwer begéint.

gutt

/ɡut/

geras

Aukštos kokybės arba teigiamas; toks, koks turi būti.

gär

/ɡɛːɐ̯/

Dréckt aus datt een eppes mat Freed mécht oder eppes gären huet.

Haus

/haʊs/

E Gebai wou Leit dran wunnen.

haut

/haʊt/

Um Dag wou een sech elo befënnt.

hei

/haɪ/

Op dëser Plaz, do wou deen ass deen schwätzt.

hien

/hiən/

jis

Trečiojo asmens vyriškosios giminės vienaskaitos asmeninis įvardis.

hir

/hiːɐ̯/

jos / jų

Trečiojo asmens moteriškosios giminės vienaskaitos arba daugiskaitos posesyvinis įvardis.

huelen

/ˈhuələn/

Eppes an d'Hand oder u sech huelen; och e Verkéiersmëttel benotzen.

hunn

/hun/

turėti

ką nors turėti ar disponuoti; taip pat pagalbinis veiksmažodis perfektui.

iessen

/ˈiəsən/

Iesswueren an de Mond huelen, kauen an ofschlucken.

iwwer

/ˈivɐ/

Weist eng Plaz uewen driwwer oder d'Thema vun eppes un.

iwwerall

/ˈivɐʁal/

Op all Plaz; net nëmmen op enger Plaz.

jiddereen

/ˈjidɐʁeːn/

Onbestëmmt Fürwuert dat all eenzel Persoun vun enger Grupp menge.

jo

/joː/

Bejeeungswuert; dréckt Zoustëmmung oder e Jo aus.

Joer

/joːɐ̯/

metai

Dvylikos mėnesių laikotarpis; laikas, kurio Žemei reikia apsisukti aplink Saulę.

Kand

/kant/

E jonke Mënsch dee nach net erwuess ass.

kann

/kan/

Drëtt oder éischt Persoun Singular vu 'kënnen'; dréckt eng Fäegkeet oder eng Méiglechkeet aus.

kee

/keː/

Verneenende Artikel; net ee, guer keen.

kleng

/klɛŋ/

Vu wéineg Gréisst oder Ausdehnung.

kommen

/ˈkɔmən/

Sech op eng Plaz hin bewegen, do hi wou deen ass deen schwätzt.

kréien

/ˈkʁəiən/

Eppes vun engem aneren empfänken oder erhalen.

Land

/lant/

E Staat mat sengem Territoire; och d'Géigend ausserhalb vun der Stad.

Leit

/laɪt/

Eng Grupp vu Persounen; Mënschen am Allgemengen.

maachen

/ˈmaːxən/

Eppes erschafen, ausféieren oder zoustane bréngen.

Mann

/man/

E männlechen erwuessene Mënsch; och en Éimann.

mat

/mat/

Weist eng Begleedung, e Mëttel oder eng Verbindung un.

mengen

/ˈmeːŋən/

manyti

Turėti nuomonę arba kažką tikėti; taip pat norėti ką nors konkrečiai pasakyti.

merci

/ˈmɛʁsi/

ačiū

Padėkos išraiška; dėkojama už ką nors.

mir

/miːɐ̯/

Perséinlecht Fürwuert fir déi éischt Persoun Plural, 'ech' an anerer zesummen.

moien

/ˈmoːiən/

Allgemeng Begréissung zu all Auerzäit; entsprécht 'hallo'.

muer

/ˈmuːɐ̯/

Um Dag deen no haut kënnt.

muss

/mus/

Form vu 'mussen'; dréckt eng Verpflichtung oder eng Noutwennegkeet aus.

mä

/mɛː/

Adversativ Konjunktioun déi e Géigesaz oder eng Aschränkung aleet.

mäin

/mɛːɪn/

Possessiv fir déi éischt Persoun Singular; weist datt eppes mir gehéiert.

Mënsch

/mənʃ/

E Wiesen aus der Aart Homo sapiens; eng Persoun.

nach

/nax/

Dréckt aus datt eppes weider dauert oder nach ëmmer de Fall ass.

neen

/neːn/

Verneenungswuert; dréckt eng Oflehnung oder e Widderspréch aus.

nei

/naɪ/

naujas

Kas tik ką įvyko ar buvo sukurtas, ne senas.

net

/net/

ne

Neigiamasis žodelis; sako, kad kažkas nėra taip.

näischt

/nɛːɪʃt/

Onbestëmmt Fürwuert dat ausdréckt datt et keng Saach gëtt; guer keng Saach.

nëmmen

/ˈnəmən/

Schränkt op eng eenzeg Saach oder eng kleng Zuel an; net méi wéi.

och

/ɔx/

taip pat

Išreiškia, kad kas nors galioja papildomai arba lygiai taip pat kaip kas nors kita.

op

/op/

Weist eng Plaz uewen op eppes oder eng Richtung fort.

schaffen

/ˈʃafən/

dirbti

Atlikti darbą, dažnai siekiant užsidirbti pinigų.

schéin

/ʃəɪn/

Wat dem Aa oder dem Gefill gefält; ästheetesch uspriechend.

si

/siː/

Perséinlecht Fürwuert fir déi drëtt Persoun weiblech Singular oder fir de Plural.

sinn

/zin/

Existéieren oder e bestëmmten Zoustand hunn; och Hëllefsverb fir de Perfekt vu Beweegungsverben.

soen

/ˈzoːən/

Eppes mat Wierder ausdrécken oder matdeelen.

Stad

/ʃtaːt/

Eng grouss Uertschaft mat ville Leit, Haiser a Geschäfter; dacks d'Stad Lëtzebuerg gemengt.

säin

/zɛːɪn/

Possessiv fir déi drëtt Persoun männlech oder sächlech Singular.

vill

/fil/

Weist eng grouss Quantitéit oder Unzuel un.

vun

/fun/

Weist d'Hierkonft, den Ausgangspunkt oder d'Zougehéieregkeet un.

w.e.g.

/van eɕ ɡəˈlift/

Ofkierzung vu 'wann ech gelift'; héiflech Bidderformel bei enger Ufro.

Waasser

/ˈvaːsɐ/

Déi klor Flëssegkeet ouni Faarf a Geschmaach déi een dréngt an déi a Baachen a Séien ass.

wann

/van/

Konditional oder temporal Konjunktioun; leet eng Bedingung oder e Zäitpunkt an.

wat

/vat/

Freewuert no enger Saach oder engem Sachverhalt.

well

/vel/

nes

Priežastį įvedantis priežastinis jungtukas.

wien

/viən/

Freewuert no enger Persoun.

wou

/vəʊ/

Freewuert no der Plaz.

wunnen

/ˈvunən/

Op enger Plaz doheem sinn a stänneg do liewen.

wéi

/veː/

Freewuert no der Aart a Weis oder dem Grad.

wéini

/ˈveːni/

Freewuert no dem Zäitpunkt.

wëllen

/ˈvələn/

E Wonsch oder en Absicht hunn eppes ze maachen.

wëssen

/ˈvəsən/

Eng Informatioun am Kapp hunn; iwwer eppes Bescheed wëssen.

zu

/tsu/

Weist op eng Uertschaft oder eng Stad hin, wou eppes ass oder geschitt.

Zäit

/tsɛːɪt/

Dat wat een un der Auer mëscht; de Verlaf vun de Momenter, Stonnen an Deeg.