Przeglądaj słownictwo Luksemburski

a

/aː/

Verbënnt zwee Wierder oder zwee Sätz déi zesumme stinn.

Aarbecht

/ˈaːɐ̯bəɕt/

D'Aktivitéit fir déi ee bezuelt gëtt; de Beruff oder d'Tätegkeet.

al

/aːl/

Wat schonn zënter laangem existéiert oder e héicht Alter huet.

all

/al/

Weist op d'Gesamtheet oder op all eenzelt Element vun enger Grupp.

an

/an/

Weist op eng Plaz oder eng Richtung an d'Bannescht vun eppes.

ass

/as/

jest

Trzecia osoba liczby pojedynczej czasownika „być”; oznacza stan lub cechę.

Auto

/ˈaʊto/

E Gefier mat véier Rieder an engem Motor fir Leit ze transportéieren.

d'

/d/

rodzajnik określony

Rodzajnik określony przy rzeczownikach żeńskich i nijakich oraz w liczbie mnogiej, skracany przed samogłoską.

Dag

/daːx/

Eng Period vu véieranzwanzeg Stonnen oder d'Zäit vum Opgoen bis zum Ënnergoen vun der Sonn.

dann

/dan/

Weist eng zäitlech Reiefolleg oder eng logesch Konsequenz un.

dat

/dat/

Weisend Fürwuert oder Artikel fir sächlech Substantiver.

datt

/dat/

Ënneruerdnend Konjunktioun déi en Objektsaz oder en Inhaltssaz aleet.

dee

/deː/

Weisend oder relativ Fürwuert fir männlech Substantiver.

den

/den/

Bestëmmten Artikel fir männlech Substantiver an de Singular.

do

/doː/

tam

W miejscu oddalonym od mówiącego.

drénken

/ˈdʁeŋkən/

Eng Flëssegkeet an de Mond huelen an ofschlucken.

du

/duː/

Perséinlecht Fürwuert fir déi zweet Persoun Singular, familiär.

däin

/dɛːɪn/

Possessiv fir déi zweet Persoun Singular, familiär.

dës

/dəis/

Weisend Fürwuert dat op eppes Nolet oder Bekanntes hiweist.

e

/ə/

jakiś

Nieokreślony rodzajnik dla rzeczowników męskich i nijakich w liczbie pojedynczej.

ech

/eɕ/

ja

Zaimek osobowy pierwszej osoby liczby pojedynczej, oznaczający osobę mówiącą.

eis

/aɪs/

nas

Forma obiektowa (biernik/celownik) zaimka osobowego „my”.

elo

/əˈloː/

Am Moment wou een schwätzt; direkt.

eng

/əŋ/

Onbestëmmten Artikel fir weiblech Substantiver am Singular.

eppes

/ˈɛpəs/

Onbestëmmt Fürwuert fir eng net méi genau benannt Saach.

esou

/əˈzəʊ/

Op déi Aart a Weis oder an deem Grad; weist op eppes hin dat scho bekannt ass.

fir

/fiːɐ̯/

dla

Wskazuje cel, powód lub przeznaczenie.

Fra

/fʁaː/

E weibleche erwuessene Mënsch; och eng Éifra.

Frënd

/fʁənt/

Eng Persoun déi ee gär huet a mat där ee gutt versteet.

gesinn

/ɡəˈzin/

widzieć

Postrzegać lub rozpoznawać coś za pomocą oczu.

ginn

/ɡin/

Eppes engem anere ginn oder iwwerreechen.

goen

/ˈɡoːən/

Sech zu Fouss oder allgemeng vun enger Plaz ewech bewegen.

grouss

/ɡʁəʊs/

Vu bedeitender Gréisst, Ausdehnung oder Wichtegkeet.

gudden Dag

/ˈɡudən daːx/

Héiflech Begréissung déi ee soe kann wann een een dagsiwwer begéint.

gutt

/ɡut/

dobry

O wysokiej jakości lub pozytywny; taki, jaki powinien być.

gär

/ɡɛːɐ̯/

Dréckt aus datt een eppes mat Freed mécht oder eppes gären huet.

Haus

/haʊs/

E Gebai wou Leit dran wunnen.

haut

/haʊt/

dziś

W dniu, w którym się obecnie jest.

hei

/haɪ/

Op dëser Plaz, do wou deen ass deen schwätzt.

hien

/hiən/

Perséinlecht Fürwuert fir déi drëtt Persoun männlech Singular.

hir

/hiːɐ̯/

Possessiv fir déi drëtt Persoun weiblech Singular oder fir de Plural.

huelen

/ˈhuələn/

Eppes an d'Hand oder u sech huelen; och e Verkéiersmëttel benotzen.

hunn

/hun/

Eppes besëtzen oder verfügen; och Hëllefsverb fir de Perfekt.

iessen

/ˈiəsən/

Iesswueren an de Mond huelen, kauen an ofschlucken.

iwwer

/ˈivɐ/

Weist eng Plaz uewen driwwer oder d'Thema vun eppes un.

iwwerall

/ˈivɐʁal/

Op all Plaz; net nëmmen op enger Plaz.

jiddereen

/ˈjidɐʁeːn/

Onbestëmmt Fürwuert dat all eenzel Persoun vun enger Grupp menge.

jo

/joː/

tak

partykuła; wyraża zgodę lub „tak”.

Joer

/joːɐ̯/

Eng Period vun zwielef Méint; d'Zäit déi d'Äerd fir eng Ronn ëm d'Sonn brauch.

Kand

/kant/

E jonke Mënsch dee nach net erwuess ass.

kann

/kan/

Drëtt oder éischt Persoun Singular vu 'kënnen'; dréckt eng Fäegkeet oder eng Méiglechkeet aus.

kee

/keː/

Verneenende Artikel; net ee, guer keen.

kleng

/klɛŋ/

Vu wéineg Gréisst oder Ausdehnung.

kommen

/ˈkɔmən/

Sech op eng Plaz hin bewegen, do hi wou deen ass deen schwätzt.

kréien

/ˈkʁəiən/

Eppes vun engem aneren empfänken oder erhalen.

Land

/lant/

E Staat mat sengem Territoire; och d'Géigend ausserhalb vun der Stad.

Leit

/laɪt/

ludzie

Grupa osób; ludzie w ogóle.

maachen

/ˈmaːxən/

Eppes erschafen, ausféieren oder zoustane bréngen.

Mann

/man/

mężczyzna

dorosły mężczyzna; także mąż.

mat

/mat/

z

Wskazuje towarzyszenie, środek lub związek.

mengen

/ˈmeːŋən/

Eng Meenung hunn oder eppes gleewen; och eppes bestëmmtes soe wëllen.

merci

/ˈmɛʁsi/

Ausdrock vum Merci; ee bedankt sech fir eppes.

mir

/miːɐ̯/

my

Osobowy zaimek pierwszej osoby liczby mnogiej, „ja” i inni razem.

moien

/ˈmoːiən/

Allgemeng Begréissung zu all Auerzäit; entsprécht 'hallo'.

muer

/ˈmuːɐ̯/

Um Dag deen no haut kënnt.

muss

/mus/

Form vu 'mussen'; dréckt eng Verpflichtung oder eng Noutwennegkeet aus.

mä

/mɛː/

Adversativ Konjunktioun déi e Géigesaz oder eng Aschränkung aleet.

mäin

/mɛːɪn/

Possessiv fir déi éischt Persoun Singular; weist datt eppes mir gehéiert.

Mënsch

/mənʃ/

E Wiesen aus der Aart Homo sapiens; eng Persoun.

nach

/nax/

Dréckt aus datt eppes weider dauert oder nach ëmmer de Fall ass.

neen

/neːn/

Verneenungswuert; dréckt eng Oflehnung oder e Widderspréch aus.

nei

/naɪ/

nowy

To, co dopiero się wydarzyło lub zostało stworzone, nie stare.

net

/net/

nie

słowo przeczące; oznacza, że coś nie ma miejsca.

näischt

/nɛːɪʃt/

Onbestëmmt Fürwuert dat ausdréckt datt et keng Saach gëtt; guer keng Saach.

nëmmen

/ˈnəmən/

Schränkt op eng eenzeg Saach oder eng kleng Zuel an; net méi wéi.

och

/ɔx/

Dréckt aus datt eppes zousätzlech oder genee sou wéi eppes anescht gëllt.

op

/op/

na

Wskazuje miejsce na czymś lub kierunek ku czemuś.

schaffen

/ˈʃafən/

Eng Aarbecht ausféieren, dacks fir Suen ze verdéngen.

schéin

/ʃəɪn/

Wat dem Aa oder dem Gefill gefält; ästheetesch uspriechend.

si

/siː/

ona; oni, one

Osobowy zaimek 3. osoby liczby pojedynczej rodzaju żeńskiego lub liczby mnogiej.

sinn

/zin/

Existéieren oder e bestëmmten Zoustand hunn; och Hëllefsverb fir de Perfekt vu Beweegungsverben.

soen

/ˈzoːən/

mówić

Wyrażać coś słowami lub przekazywać.

Stad

/ʃtaːt/

miasto

Duża miejscowość z wieloma ludźmi, domami i sklepami; często chodzi o miasto Luksemburg.

säin

/zɛːɪn/

Possessiv fir déi drëtt Persoun männlech oder sächlech Singular.

vill

/fil/

Weist eng grouss Quantitéit oder Unzuel un.

vun

/fun/

Weist d'Hierkonft, den Ausgangspunkt oder d'Zougehéieregkeet un.

w.e.g.

/van eɕ ɡəˈlift/

proszę

skrót od „wann ech gelift”; grzecznościowa formuła przy prośbie.

Waasser

/ˈvaːsɐ/

Déi klor Flëssegkeet ouni Faarf a Geschmaach déi een dréngt an déi a Baachen a Séien ass.

wann

/van/

Konditional oder temporal Konjunktioun; leet eng Bedingung oder e Zäitpunkt an.

wat

/vat/

Freewuert no enger Saach oder engem Sachverhalt.

well

/vel/

Kausal Konjunktioun déi e Grond aleet.

wien

/viən/

Freewuert no enger Persoun.

wou

/vəʊ/

gdzie

wyraz pytający o miejsce

wunnen

/ˈvunən/

Op enger Plaz doheem sinn a stänneg do liewen.

wéi

/veː/

Freewuert no der Aart a Weis oder dem Grad.

wéini

/ˈveːni/

Freewuert no dem Zäitpunkt.

wëllen

/ˈvələn/

E Wonsch oder en Absicht hunn eppes ze maachen.

wëssen

/ˈvəsən/

Eng Informatioun am Kapp hunn; iwwer eppes Bescheed wëssen.

zu

/tsu/

Weist op eng Uertschaft oder eng Stad hin, wou eppes ass oder geschitt.

Zäit

/tsɛːɪt/

Dat wat een un der Auer mëscht; de Verlaf vun de Momenter, Stonnen an Deeg.