Explorar vocabulário de Somali

aabbe

/ˈʔaːbːe/

Ninka cunug dhalay; waalidka lab ah.

aad

/ʔaːd/

muito

Advérbio intensificador que indica grau elevado; 'muito'.

aan

/ʔaːn/

Magac-u-yaalka qofka koowaad ee kali ah oo lagu daro fal, macneheedu 'anigu'.

af

/ʔaf/

Xubinta jidhka ee wax lagu cuno lagana hadlo; sidoo kale luqad.

ah

/ʔah/

Fal xiriiriye ah oo muujinaya inuu wax yahay ama noqday shay kale.

aqoon

/ʔaˈqoːn/

In wax la garto ama la aqoonsado si xaqiiqo ah.

arki

/ˈʔarki/

In wax lagu qaato indhaha; in la eego oo la garto.

arrin

/ˈʔarːin/

Wax dhacay ama la doonayo in laga hadlo; xaalad ama mowduuc.

ayaa

/ʔaˈjaː/

Calaamad hadal oo lagu xoojiyo qeybta jumlada ee la doonayo in la carrabbaabo.

badan

/ˈbadan/

Tiro ama qadar weyn; wax aan yarayn.

berri

/ˈberːi/

Maalinta soo socota ee maanta ka dambaysa.

biyo

/ˈbijo/

Dareere aan midab lahayn oo aadmigu cabbo lagana samaysto badaha iyo webiyada.

boqol

/ˈboqol/

cem

O número 100; dez vezes dez.

buug

/buːɡ/

Warqado la isku xiray oo wax lagu qoray ama lagu daabacay in la akhriyo.

cabbi

/ˈʕabːi/

In dareere la qaato oo hunguriga la marsiiyo.

cuni

/ˈʕuni/

In cunto la qaado, la calaliyo, oo jidhka la geliyo.

cunto

/ˈʕunto/

Wax kasta oo la cuno oo jidhku ku nooleeyo.

cusub

/ˈʕusub/

Wax dhawaan la sameeyay ama la helay; aan gaboobin.

dad

/dad/

Aadmiga oo dhan; koox bini-aadam ah.

dhammaan

/dˤaˈmːaːn/

Wax dhan oo aan wax laga reebin; kulligood.

dhan

/dˤan/

Wax buuxa oo aan wax ka dhinnayn; kulligiis.

fiican

/fiˈʔiːʕan/

Wax wanaagsan oo tayo leh ama xaalad wanaagsan.

gabar

/ˈɡabar/

Cunug ama qof dhedig ah oo yar; gabadha reerka.

gacan

/ˈɡaʕan/

mão

Parte do corpo que termina nos dedos e com a qual se segura algo.

goorma

/ˈɡoːrma/

quando

Palavra interrogativa usada para perguntar quando algo acontece.

guri

/ˈɡuri/

Dhismo dad ku hoydaan oo ay ku noolaadaan.

haa

/haː/

Ereyga lagu oggolaado ama lagu xaqiijiyo su'aal.

habeen

/haˈbeːn/

Wakhtiga mugdiga ah ee u dhexeeya qorrax-dhac iyo qorrax-soo-bax.

hadda

/ˈhadːa/

Wakhtiga aan ku sugan nahay; hadeer.

haddii

/hadˈdiː/

Xiriiriye muujinaya shuruud; 'hadday xaalad dhacdo'.

hadli

/ˈhadli/

In ereyo afka laga soo saaro si loo gudbiyo fikrad.

hal

/hal/

Tiro keli ah oo aan la kordhin; 1 marka la tilmaamayo shay.

halkaas

/halˈkaːs/

Meel ka fog qofka hadlaya.

halkan

/halˈkan/

aqui

No lugar onde estamos ou perto de quem fala.

hooyo

/ˈhoːjo/

Naagta cunug dhashay; waalidka dhedig ah.

ii

/ʔiː/

Magac-u-yaalka aniga oo yeelaya micnaha 'aniga' ama 'ii sameyso'.

il

/ʔil/

Xubinta jidhka ee wax lagu arko.

iman

/ʔiˈman/

Fal muujinaya in qof ama shay soo dhow yimaado ama gaaro meesha.

in

/ʔin/

Ereyga lagu bilaabo jumlad hoosaad oo muujinaya wax dhacay ama la rabo.

iyo

/ˈiːjo/

e

Conjunção usada para unir dois ou mais objetos ou pessoas.

jecel

/ˈdʒeʕel/

amar

Ter amor ou interesse por uma pessoa ou coisa.

jid

/dʒid/

Waddo ama dariiq dad iyo gawaari ku dhex socdaan.

jiray

/dʒiˈraj/

Fal muujinaya inuu wax jiray ama caado ahaan dhacay waqti hore.

ka

/ka/

Horgale muujinaya meel wax ka soo baxaan ama la ka soo qaado.

ka hor

/ka ħor/

antes

Tempo que vem antes de outra coisa; antes.

kaas

/kaːs/

Magac-u-yaal tilmaan ah oo tilmaamaya shay ka fog qofka hadlaya (lab).

kale

/ˈkale/

Mid aan ahayn kii la sheegay; mid duwan.

kani

/ˈkani/

Magac-u-yaal tilmaan ah oo tilmaamaya shay u dhow qofka hadlaya (lab).

karin

/ˈkarin/

poder

Ter a capacidade ou a possibilidade de fazer algo.

kasta

/ˈkasta/

Mid walba oo ka mid ah koox; aan la reebin.

kow

/kow/

Tirada ugu horraysa; 1.

ku

/ku/

Horgale muujinaya meel, hab, ama qalab wax lagu sameeyo.

la

/la/

Magac-u-yaal aan la aqoon qofka fal sameeyay, oo loo isticmaalo hab-la-yaqaan.

laakiin

/laːˈkiːn/

Xiriiriye lagu muujiyo is-khilaaf ama wax ka duwan kii hore.

laba

/ˈlaba/

Tirada ka dambaysa mid; 2.

lacag

/ˈlaʕaɡ/

Wax qiimo leh oo lagu gato ama lagu iibiyo; qadaadiic ama warqad.

lahaa

/laˈħaː/

Fal muujinaya lahaanshaha wax ama xaalad hore u jirtay.

ma

/ma/

partícula interrogativa

Marca interrogativa usada para iniciar uma frase interrogativa.

maalin

/ˈmaːlin/

dia

O período de luz entre o nascer e o pôr do sol; ou 24 horas.

maanta

/ˈmaːnta/

Maalinta aan hadda joogno.

macallin

/maˈʕalːin/

Qofka arday wax bara ama tacliin siiya.

madax

/ˈmadax/

Xubinta jidhka ee sare ee ku jira maskaxda, indhaha, iyo afka.

magaalo

/maˈɡaːlo/

Meel dad badan wada deggan yihiin oo leh guryo, suuqyo, iyo waddooyin.

magac

/ˈmaɡaʕ/

Erayga lagu garto qof, meel, ama shay.

markaas

/marˈkaːs/

Wakhtigaas la sheegay; kadib ama waqtigaas.

markii

/marˈkiː/

quando

Conjunção que indica o momento em que algo aconteceu; 'naquele tempo'.

maxay

/maˈxaj/

Ereyga su'aal ee lagu waydiiyo shay ama arrin; 'maxaa?'.

maya

/ˈmaja/

Ereyga lagu diido ama looga jawaabo su'aal si diidmo ah.

mid

/mid/

Hal shay oo ka mid ah koox; magac-u-yaal lagu tilmaamo shay keli ah.

naag

/naːɡ/

Aadmi dhedig ah oo qaangaar ah.

nin

/nin/

Aadmi lab ah oo qaangaar ah.

noolaan

/noːˈlaːn/

In qof nafta lahaado ama meel deggan yahay.

oo

/ʔoː/

e

Conjunção que liga frases ou partes de palavras, como ao continuar o discurso.

qaadan

/qaːˈdan/

pegar

Segurar algo com a mão e levá-lo consigo ou ficar com ele.

rabi

/ˈrabi/

In qof shay doonayo ama u xiiso qabo.

reer

/reːr/

Qoys ama koox isku dhalasho ah oo wada nool.

saddex

/ˈsadːex/

três

O número que vem depois de dois; 3.

sameyn

/saˈmajn/

fazer

Criar, construir algo ou realizar uma ação.

sanad

/ˈsanad/

ano

Período de doze meses; a volta da Terra ao redor do Sol.

shalay

/ˈʃalaj/

Maalinta ka horraysay maanta.

shaqo

/ˈʃaqo/

Hawl qof qabto si uu wax u soo hago ama u dhammeeyo.

si

/si/

Hab ama qaab wax loo sameeyo.

sidee

/siˈdeː/

Ereyga su'aal ee lagu waydiiyo habka wax loo sameeyo.

sii

/siː/

Calaamad jiho oo muujinaya dhaqdhaqaaq ka fogaanaya meesha hadalka ama sii socda.

siin

/siːn/

In wax loo dhiibo ama loo gudbiyo qof kale.

soo

/soː/

para cá

Partícula de direção que indica um movimento em direção ao lugar da fala.

tani

/ˈtani/

esta

Pronome demonstrativo que indica um objeto próximo da pessoa que fala (feminino).

tegay

/teˈɡaj/

Fal muujinaya in qof meel u dhaqaaqay ama ka baxay; waqti tegey.

u

/ʔu/

Horgale muujinaya ujeeddo, meel loo socdo, ama cid wax loo sameeyo.

waa

/waː/

Calaamad hadal oo lagu caddeeyo ama lagu xaqiijiyo jumlad.

walaal

/waˈlaːl/

irmão

Pessoa com quem você tem a mesma mãe ou o mesmo pai; também um termo de amizade.

wanaagsan

/waˈnaːɡsan/

Wax fiican oo la jecel yahay ama tayo leh.

waqti

/ˈwaqti/

Muddada wax ku dhex dhacaan, ee la cabbiro saacado ama sanado.

wax

/wax/

Shay kasta oo jira ama la taaban karo, ama arrin guud.

waxa

/ˈwaxa/

Shay ama arrin aan la magacaabin ama loo baahnayn in la magacaabo.

weyn

/weːn/

Wax cabbir, tiro, ama muhiimad ballaadhan leh.

wiil

/wiːl/

Cunug ama qof lab ah oo yar; wiilka reerka.

xun

/xun/

Wax aan wanaagsanayn ama aan la jecleysan; xaalad taxadar leh.

yaa

/jaː/

Ereyga su'aal ee lagu waydiiyo qofka fal sameeyay; 'kuma?'.

yar

/jar/

Wax cabbir ama tiro ku yar; aan weynayn.