Перегляд словника Амхарська

ሀገር

/haɡər/

የራሱ ድንበር፣ መንግሥትና ሕዝብ ያለው ግዛት።

ሁለት

/hulət/

ከአንድ ቀጥሎ ያለው ቁጥር፤ ጥንድ።

ሁሉ

/hulːu/

አጠቃላይነትን የሚያሳይ፤ ምንም ሳይቀር ማለት።

ለ

/lə/

ዓላማን፣ ተቀባይን ወይም ጥቅምን የሚያሳይ መስተዋድድ።

ለምን

/ləmɨn/

ስለ ምክንያት ለመጠየቅ የሚያገለግል ቃል።

ላይ

/laj/

አንድ ነገር በሌላ ነገር ጫፍ ወይም ወለል ላይ መገኘቱን የሚያሳይ መስተዋድድ።

ሌላ

/lela/

ከተጠቀሰው የተለየ ወይም ተጨማሪ ነገር።

ልጅ

/lɨd͡ʒ/

ገና ያላደገ ሰው፤ ወይም የአንድ ሰው ወንድ ወይም ሴት ወራሽ።

ሕይወት

/hɨjwət/

የመኖር ሁኔታ፤ ከመወለድ እስከ ሞት ያለው ጊዜ።

መሄድ

/məhed/

ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ መንቀሳቀስ።

መምጣት

/məmtʼat/

ወደ ተናጋሪው ወይም ወደ አንድ ቦታ መቅረብ።

መስጠት

/məstʼət/

አንድ ነገር ለሌላ ሰው ማስተላለፍ ወይም ማበርከት።

መብላት

/məblat/

ምግብን በአፍ ውስጥ አኝኮ መዋጥ።

መቻል

/mət͡ʃal/

አንድ ነገር የማድረግ ችሎታ ወይም አቅም መያዝ።

መቼ

/mət͡ʃe/

ስለ ጊዜ ለመጠየቅ የሚያገለግል የጥያቄ ቃል።

መናገር

/mənaɡər/

በቃላት ሐሳብን መግለጽ ወይም ማውራት።

መውሰድ

/məwsəd/

አንድ ነገር በእጅ ማንሳት ወይም ከቦታው ማንቀሳቀስ።

መውደድ

/məwdəd/

ለአንድ ሰው ወይም ነገር ጥልቅ ፍቅር ወይም ፍላጎት ማሳየት።

መጠጣት

/mətʼətʼat/

ፈሳሽ ነገርን በአፍ በኩል መውሰድ።

መጥፎ

/mətʼfo/

በጥራቱ ወይም በባህሪው ያልተመቸ ወይም የከፋ።

መጽሐፍ

/mətsʼħaf/

ጽሑፍ የተጻፈበት ወይም የታተመበት የወረቀት ስብስብ።

መፈለግ

/məfələɡ/

አንድ ነገር ማግኘት መሻት ወይም ማጣራት።

ማለት

/malət/

መናገር ወይም አንድ ነገር ትርጉም መስጠት።

ማን

/man/

ስለ ሰው ማንነት ለመጠየቅ የሚያገለግል የጥያቄ ቃል።

ማወቅ

/mawəq/

ስለ አንድ ነገር ዕውቀት ወይም መረጃ መያዝ።

ማየት

/majət/

በዓይን መመልከት ወይም መገንዘብ።

ማድረግ

/madrəɡ/

አንድ ተግባር ወይም ሥራ መፈጸም።

ምን

/mɨn/

ስለ ነገር ወይም ጉዳይ ለመጠየቅ የሚያገለግል የጥያቄ ቃል።

ምግብ

/mɨɡɨb/

ሰዎችና እንስሳት ለመኖር የሚመገቡት ነገር።

ሥራ

/sɨra/

ለጥቅም ወይም ለምርት የሚከናወን ተግባር ወይም የሥራ ቦታ።

ሦስት

/sost/

ከሁለት ቀጥሎ ያለው ቁጥር።

ሰው

/səw/

የሰው ልጅ፤ ብልህ የሆነ ማኅበራዊ ፍጡር።

ሰዓት

/səat/

ጊዜን የሚለካ ወይም የሚያሳይ መሣሪያ፤ ወይም ስድሳ ደቂቃ ጊዜ።

ሲል

/sil/

የሌላውን ንግግር ወይም ዓላማ ለማስተላለፍ የሚያገለግል፤ ‹ብሎ› ማለት።

ስለ

/sɨlə/

ስለ አንድ ጉዳይ ወይም ርዕስ የሚያመለክት መስተዋድድ።

ስም

/sɨm/

አንድ ሰው ወይም ነገር የሚጠራበት ቃል።

ስንት

/sɨnt/

ስለ ብዛት ወይም ቁጥር ለመጠየቅ የሚያገለግል የጥያቄ ቃል።

ቀን

/qən/

ከጠዋት እስከ ማታ ያለው የ24 ሰዓት ጊዜ ወይም የፀሐይ ብርሃን ያለበት ወቅት።

ቋንቋ

/qʷanqʷa/

ሰዎች ሐሳብ የሚግባቡበት የንግግርና የጽሑፍ ሥርዓት።

በጣም

/bətʼam/

የደረጃን ወይም የመጠንን ከፍተኛነት የሚያጠናክር ቃል።

ቤት

/bet/

ሰዎች የሚኖሩበት ወይም የሚያድሩበት ግንባታ።

ብሎ

/bɨlo/

የተነገረውን ወይም የታሰበውን ለማስተላለፍ የሚያገለግል ቃል።

ብቻ

/bɨt͡ʃːa/

ከዚያ ውጪ ሌላ የሌለ፤ የተወሰነ ማለት።

ብዙ

/bɨzu/

በቁጥር ወይም በመጠን ከፍ ያለ፤ የበዛ።

ቦታ

/bota/

አንድ ነገር የሚገኝበት ወይም የሚከናወንበት ስፍራ።

ትልቅ

/tɨlːɨq/

በመጠኑ ወይም በዕድሜ ወይም በክብር ከፍ ያለ።

ትምህርት

/tɨmhɨrt/

ዕውቀትና ችሎታ የሚገኝበት የመማር ሂደት።

ትናንት

/tɨnant/

ካለንበት ቀን በፊት ያለው ቀን።

ትንሽ

/tɨnːɨʃ/

በመጠን ወይም በብዛት አነስተኛ የሆነ።

ነበር

/nəbːər/

ያለፈ ጊዜ መኖርን ወይም መሆንን የሚገልጽ ረዳት ግስ።

ነው

/nəw/

አንድ ነገር መኖሩን ወይም መሆኑን የሚገልጽ ረዳት ግስ።

ነገ

/nəɡə/

ካለንበት ቀን በኋላ የሚመጣው ቀን።

ነገር

/nəɡər/

ማንኛውም ዕቃ፣ ጉዳይ ወይም ክንዋኔ።

ናት

/nat/

አንዲት ሴት አካል መሆኗን የሚገልጽ ረዳት ግስ።

ናቸው

/nat͡ʃːəw/

ብዙ አካላት መሆናቸውን ወይም መኖራቸውን የሚገልጽ ግስ።

አሁን

/ahun/

በዚህ ቅጽበት ወይም በአሁኑ ወቅት።

አለ

/alə/

መኖርን ወይም መገኘትን የሚገልጽ ግስ።

አባት

/abat/

ልጅ የወለደ ወንድ ወላጅ።

አንተ

/antə/

ተናጋሪው የሚያናግረውን ወንድ አካል የሚያመለክት ተውላጠ ስም።

አንቺ

/ant͡ʃːi/

ተናጋሪው የሚያናግራትን ሴት አካል የሚያመለክት ተውላጠ ስም።

አንድ

/and/

የመጀመሪያው ቁጥር፤ ነጠላ አሃድ።

አዎ

/awo/

መስማማትን ወይም ማረጋገጥን የሚገልጽ ቃል።

አይ

/aj/

አለመስማማትን ወይም መከልከልን የሚገልጽ ቃል።

አዲስ

/adːis/

ገና የተፈጠረ ወይም ያልተጠቀሙበት፤ ያልዘመነ አይደለም።

እህት

/ɨht/

ከአንድ ወላጅ የተወለደች ሴት ልጅ ለሌላው።

እሱ

/ɨsːu/

ስለ ወንድ ሦስተኛ አካል የሚያመለክት ተውላጠ ስም።

እስከ

/ɨskə/

የመድረሻ ጫፍን ወይም ገደብን የሚያሳይ መስተዋድድ።

እሷ

/ɨsʷːa/

ስለ ሴት ሦስተኛ አካል የሚያመለክት ተውላጠ ስም።

እነሱ

/ɨnəsːu/

ስለ ብዙ ሦስተኛ አካላት የሚያመለክት ተውላጠ ስም።

እና

/ɨna/

ሁለት ቃላትን ወይም ዓረፍተ ነገሮችን የሚያገናኝ መስተጻምር።

እናት

/ɨnat/

ልጅ የወለደች ሴት ወላጅ።

እኔ

/ɨne/

ተናጋሪው ራሱን የሚያመለክትበት አንደኛ መደብ ነጠላ ተውላጠ ስም።

እንደ

/ɨndə/

ተመሳሳይነትን ወይም አኳኋንን የሚያሳይ ቃል፤ ‹...ማለት እንደ›።

እንዴት

/ɨndet/

ስለ አኳኋን ወይም ሁኔታ ለመጠየቅ የሚያገለግል ቃል።

እኛ

/ɨɲːa/

ተናጋሪውን ጨምሮ ብዙ አካላትን የሚያመለክት አንደኛ መደብ ብዙ ተውላጠ ስም።

እውነት

/ɨwnət/

ከሐሰት ተቃራኒ የሆነ፤ ትክክለኛ የሆነ ነገር።

እዚህ

/ɨzːih/

በዚህ ቦታ፤ በተናጋሪው አቅራቢያ ያለ ስፍራ።

እዚያ

/ɨzːija/

በዚያ ቦታ፤ ከተናጋሪው ራቅ ያለ ስፍራ።

እጅ

/ɨd͡ʒ/

ከትከሻ እስከ ጣቶች ያለው የሰውነት ክፍል።

ከ

/kə/

መነሻ ቦታን፣ ጊዜን ወይም ንጽጽርን የሚያሳይ መስተዋድድ።

ወንድም

/wəndɨm/

ከአንድ ወላጅ የተወለደ ወንድ ልጅ ለሌላው።

ወይም

/wəjːɨm/

ከሁለት ወይም ከዚያ በላይ አማራጮች መካከል ምርጫን የሚያሳይ መስተጻምር።

ወደ

/wədə/

አቅጣጫን ወይም መድረሻ ቦታን የሚያመለክት መስተዋድድ።

ውሃ

/wɨha/

ቀለም የሌለው፣ ለመጠጥና ለሕይወት አስፈላጊ የሆነ ፈሳሽ።

ውስጥ

/wɨsːtʼ/

አንድ ነገር በሌላ ነገር ውስጠኛ ክፍል ውስጥ መገኘቱን የሚያሳይ ቃል።

ዓመት

/amət/

አሥራ ሁለት ወራትን የያዘ የጊዜ መለኪያ።

ዓይን

/ajɨn/

የማየት ስሜትን የሚሰጥ የሰውነት አካል።

ዛሬ

/zare/

አሁን ያለንበት ቀን።

የ

/jə/

ባለቤትነትን ወይም ግንኙነትን የሚያሳይ መስተዋድድ።

የት

/jət/

ስለ ቦታ ለመጠየቅ የሚያገለግል የጥያቄ ቃል።

ያ

/ja/

በርቀት ያለ ነገርን የሚያመለክት ጠቋሚ ተውላጠ ስም።

ይህ

/jɨh/

በአቅራቢያ ያለ ወንድ ወይም ገለልተኛ ነገርን የሚያመለክት ቃል።

ደግሞ

/dəɡmo/

በተጨማሪ፤ እንዲሁም ማለት።

ገንዘብ

/ɡənzəb/

ዕቃዎችን ለመግዛትና ለመሸጥ የሚያገለግል የመገበያያ መሣሪያ።

ጊዜ

/ɡize/

ክንዋኔዎች የሚከናወኑበት የሚያልፍ ወቅት ወይም አጋጣሚ።

ጋር

/ɡar/

አብሮነትን ወይም ከአንድ ሰው ወይም ነገር ጋር መሆንን የሚያሳይ ቃል።

ግን

/ɡɨn/

ተቃርኖን ወይም ልዩነትን የሚያሳይ መስተጻምር።

ጓደኛ

/ɡʷadəɲːa/

ከአንድ ሰው ጋር ወዳጅነት ያለው ሰው።

ጥሩ

/tʼɨru/

በጥራቱ ወይም በባህሪው መልካም የሆነ።

ፍቅር

/fɨqɨr/

ለአንድ ሰው ወይም ነገር የሚሰማ ጥልቅ የመውደድ ስሜት።