Перегляд словника Маорі

a

/a/

Tūmau tautohu ka whakamahia ki mua i ngā ingoa tangata, ingoa wāhi, me ētahi kupu tohu.

aha

/aha/

Kupu pātai mō te mea, mō te mahi rānei; ka whakamahia hei rapu i te āhua o tētahi mea.

ako

/akɔ/

вчитися/вчити

Отримувати нові знання; також навчати когось іншого.

ana

/ana/

Tūmau e whakaoti ana i te hanganga 'e ... ana' hei tohu i te mahi e haere tonu ana.

anō

/anoː/

He kupu e tohu ana i te tukuruatanga; te mahi anō i tētahi mea.

aroha

/arɔha/

любов

Тепле почуття до іншої людини; доброта, турбота й співчуття до інших.

au

/au/

я

Особовий займенник першої особи однини; особа, що говорить.

awa

/awa/

Te rerenga wai māori e rere ana mai i uta ki te moana.

e

/ɛ/

Tūmau e tohu ana i te mahi kei te haere tonu, ka whakamahia hoki ki mua i te ingoa tatau, me ētahi tono.

ehara

/ɛhara/

Kupu whakakāhore mō ngā rerenga tautohu, i te taha o 'ko'; e whakahē ana i te tuakiri o tētahi mea.

haere

/haɛrɛ/

Te neke atu mai i tētahi wāhi ki tētahi atu; te whakatere o te tinana.

he

/hɛ/

Tūmau kāhore i te tautohu, e whakaatu ana i tētahi mea kāhore anō kia mōhiotia; pēnei i te 'a' me te 'some' i te reo Pākehā.

hea

/hɛa/

Kupu pātai mō te wāhi; ka whakamahia hei rapu i te takotoranga o tētahi mea.

hiahia

/hiahia/

Te ngākau e anga ana ki tētahi mea; te pīrangi ki tētahi mea.

hoki

/hɔki/

He kupu e whakaatu ana i te 'also, too'; ka whakamahia hoki hei whakau i te take.

hou

/hɔu/

новий

Такий, що показує: чогось ще не було давно; щойно з’явився.

i

/i/

Tūmau e tohu ana i te take kua mahia, i te wā kua pahure, i te wāhi rānei i tētahi mahi.

ia

/ia/

Kupu whakakapi tangata mō te tuatoru takitahi; kāhore e wehe i te tāne, i te wahine.

iti

/iti/

He āhua e whakaatu ana i te rahi kore, i te tokoiti rānei o tētahi mea.

ka

/ka/

початковий маркер

Незмінна частка, що позначає початок дії або майбутню дію; не прив’язана до певного часу.

kaha

/kaha/

He āhua e whakaatu ana i te pakari, i te māia, i te uaua rānei o tētahi mea.

kai

/kai/

їсти

Вживати їжу, класти її до рота, жувати й ковтати, щоб живити організм.

katoa

/katɔa/

He kupu e whakaatu ana i te kotahitanga o te katoa; kāhore he mea i mahue.

kei

/kɛi/

Tūmau e tohu ana i te wāhi, i te wā o nāianei rānei; e whakaatu ana i te noho o tētahi mea.

kei te

/kɛi tɛ/

Tūmau e tohu ana i te mahi kei te mahia i tēnei wā tonu.

ki

/ki/

Tūmau e tohu ana i te ahунga, i te wāhi e haere atu ai; e whakaatu ana i te 'to' me te 'towards'.

ki te

/ki tɛ/

Tūmau ka whakamahia ki mua i tētahi tūmahi hei whakaatu i te whāinga o tētahi mahi.

kino

/kinɔ/

He āhua e whakaatu ana i te hē, i te tūkino, i te kore pai rānei o tētahi mea.

kite

/kitɛ/

бачити

Знати щось, побачивши це; або думати, вважати.

ko

/kɔ/

Tūmau whakahua e tohu ana i te take o te rerenga kōrero, ka whakamahia hoki hei whakanui i tētahi mea.

koe

/kɔɛ/

Kupu whakakapi tangata mō te tuarua takitahi; ko te tangata e kōrerohia ana.

kotahi

/kɔtahi/

Te tatau tuatahi; te kotahi o tētahi mea.

koutou

/kɔutɔu/

Kupu whakakapi mō te tuarua, tokomaha; ko ngā tāngata e kōrerohia ana, tokotoru neke atu.

kua

/kua/

Tūmau e tohu ana kua oti tētahi mahi, kua tīmata rānei tētahi āhuatanga hou.

kupu

/kupu/

He wāhanga o te reo e whakaatu ana i tētahi whakaaro; ngā oro kua whakakotahi.

kāinga

/kaːiŋa/

Te wāhi e noho ai te tangata; te wāhi o te ngākau, o te whānau.

kāo

/kaːɔ/

Kupu whakakāhore; ka whakamahia hei whakahē i tētahi pātai.

kāore

/kaːɔrɛ/

не

Заперечна частка, що заперечує речення; уживається, щоб указати, що чогось немає.

kōrero

/koːrɛrɔ/

розмовляти

Висловлювати думки вголос; спілкуватися з кимось.

kōrua

/koːrua/

Kupu whakakapi mō te tuarua, tokorua; ngā tāngata tokorua e kōrerohia ana.

mahi

/mahi/

Ngā mea e mahia ana; te mahi hei whiwhi utu, te ngākau nui rānei ki tētahi kaupapa.

matua

/matua/

батько

Людина, яка народила або виховала дитину; батько, мати або старший у родині.

maunga

/mauŋa/

He wāhi tiketike o te whenua e tū ana ki runga; he wāhi tapu ki ngā iwi.

me

/mɛ/

і

Сполучник, що об’єднує іменники, передаючи значення «і» між предметами.

mea

/mɛa/

He kupu whānui mō tētahi taonga, āhuatanga, take rānei kāhore e tino tautohua.

moana

/mɔana/

Te wai nui tote e karapoti ana i ngā whenua; te takutai ki tua.

mātou

/maːtɔu/

Kupu whakakapi mō te tuatahi, tokomaha, kāhore te tangata e kōrerohia ana i roto.

māua

/maːua/

Kupu whakakapi mō te tuatahi, tokorua, kāhore te tangata e kōrerohia ana i roto.

mōhio

/moːhiɔ/

Te mau i te mātauranga mō tētahi mea; te māramatanga ki tētahi take.

nei

/nɛi/

Tūmau e tohu ana i te tata ki te tangata e kōrero ana; 'i konei', 'i tēnei wā'.

ngā

/ŋaː/

Tūmau tautohu mō te maha; ka whakamahia ki mua i te ingoa hei whakaatu i te nui ake i te kotahi.

noa

/nɔa/

He kupu e whakaiti ana i te āhua o tētahi mea; 'just, only, merely'.

noho

/nɔhɔ/

Te noho ki tētahi wāhi mō te wā roa; te tū rānei o te tinana ki runga i tētahi mea.

nui

/nui/

He āhua e whakaatu ana i te rahi, i te maha, i te hōhonu rānei o tētahi mea.

nā

/naː/

Tūmau e tohu ana i te tata ki te tangata e kōrerohia ana; ka whakamahia hoki hei tohu i te pānga.

o

/ɔ/

Tūmau e whakaatu ana i te pānga o tētahi mea ki tētahi atu; te 'o' o te wāhanga o-class.

pai

/pai/

He āhua e whakaatu ana i te painga, i te ātaahua, i te tika rānei o tētahi mea.

pātai

/paːtai/

He kōrero e rapu ana i te whakautu; te mea e uia ana.

pēhea

/peːhɛa/

Kupu pātai mō te āhua o tētahi mea, o tētahi mahi rānei; 'i te pēhea'.

pīrangi

/piːraŋi/

хотіти

Сильне бажання чогось; внутрішнє прагнення до чогось.

rangi

/raŋi/

небо

Висока область над землею; місце, де містяться хмари й зорі.

reka

/rɛka/

He āhua e whakaatu ana i te pai o te reka o tētahi kai, mea rānei.

reo

/rɛɔ/

Te tikanga kōrero a tētahi iwi; te oro o te waha e kawe ana i te whakaaro.

rongo

/rɔŋɔ/

Te mau o te oro, o te reka, o te kakara rānei mā ngā taringa, mā te tinana.

rua

/rua/

два

Числівник, що стоїть після «один»; позначає пару чогось.

rā

/raː/

Tūmau e tohu ana i te tawhiti mai i te tokorua e kōrero ana; 'i kō'.

rātou

/raːtɔu/

Kupu whakakapi mō te tuatoru, tokomaha (tokotoru neke atu), e whakaatu ana i te hunga kāhore i tae mai.

rāua

/raːua/

Kupu whakakapi mō te tuatoru, tokorua; ngā tāngata tokorua kāhore i konei.

tae

/taɛ/

Te eke ki tētahi wāhi; te tutuki ki tētahi taumata.

tamaiti

/tamaiti/

He tangata kāhore anō kia pakeke; te kōpū o te matua.

tamariki

/tamariki/

Ngā tāngata iti kāhore anō kia pakeke; te maha o te tamaiti.

tangata

/taŋata/

He mea ora e kōrero ana, e whakaaro ana; ko te ira o te ao.

te

/tɛ/

Tūmau tautohu e whakaatu ana i te kotahitanga o tētahi mea; ka whakamahia ki mua i te ingoa.

teina

/tɛina/

Te whanaunga o te ira ōrite kua whānau i muri mai; te tama, te tuahine pōtiki.

tino

/tinɔ/

He kupu whakanui e whakaatu ana i te kaha, i te tino āhua o tētahi mea.

titiro

/titirɔ/

Te anga o ngā kanohi ki tētahi mea kia kite ai; te mātakitaki.

tokorua

/tɔkɔrua/

He tatau mō ngā tāngata tokorua; ka whakamahia mō te ira tangata anake.

tāne

/taːnɛ/

чоловік

Чоловік чоловічої статі; дорослий чоловік або одружений чоловік.

tātou

/taːtɔu/

ми

Займенник першої особи множини, що включає і співрозмовника.

tāua

/taːua/

Kupu whakakapi mō te tuatahi, tokorua, kei roto te tangata e kōrerohia ana.

tēnei

/teːnɛi/

Kupu tohu mō te mea kotahi e tata ana ki te tangata e kōrero ana.

tēnā

/teːnaː/

Kupu tohu mō te mea kotahi e tata ana ki te tangata e kōrerohia ana.

tērā

/teːraː/

Kupu tohu mō te mea kotahi e tawhiti ana i te tokorua e kōrero ana.

tētahi

/teːtahi/

He kupu tohu mō te mea kotahi kāhore anō kia tautohua; 'a certain, one'.

tū

/tuː/

Te whakatika o te tinana ki runga i ngā waewae; te noho tū o tētahi mea.

wahine

/wahinɛ/

He tangata o te ira wahine; te wahine pakeke.

wai

/wai/

Kupu pātai mō te tangata; ka whakamahia hei rapu i te ingoa o tētahi.

whaea

/ɸaɛa/

Te wahine nāna te tamaiti; te kupu whakaute mō te wahine pakeke.

whakarongo

/ɸakarɔŋɔ/

Te anga o ngā taringa ki tētahi oro, kōrero rānei kia rongo ai.

whare

/ɸarɛ/

He wāhi hanga hei nohonga mō te tangata; ka whakamahia hoki mō ngā momo whare pēnei i te whare kai.

whenua

/ɸɛnua/

земля

Грунт, на якому ростуть рослини; рідна земля народу.

whānau

/ɸaːnau/

Te rōpū tangata e honoa ana e te toto, e te whakapapa; ngā mātua, tamariki me ngā huānga.

wā

/waː/

час

Тривалість годин, днів; проміжок, пов’язаний із певним явищем.

āe

/aːɛ/

Kupu whakaae; ka whakamahia hei whakatū i te whakaaro, i te kōrero rānei.

ātaahua

/aːtaːhua/

He āhua e whakaatu ana i te pai ki te titiro, i te ngāwari ki te ngākau.

āwhina

/aːɸina/

Te tautoko, te whakaora i tētahi kia oti pai ai tāna mahi.

ēnei

/eːnɛi/

Kupu tohu mō te maha e tata ana ki te tangata e kōrero ana.

ēnā

/eːnaː/

Kupu tohu mō te maha e tata ana ki te tangata e kōrerohia ana.

ērā

/eːraː/

Kupu tohu mō te maha e tawhiti ana i te tokorua e kōrero ana.

ētahi

/eːtahi/

He kupu tohu mō ētahi mea maha kāhore anō kia tautohua; 'some'.